و با همديگر اجتماعات و تشكيلاتى را ايجاد ميكنند ؛ براى آنكه اعمالشان به آنها نمايانده شود و از كردار و رفتار و پندارهاى خود مطّلع گردند .
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ * وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ
. « 1 »
« پس هر كس به قدر سنگينى يك ذرّه كار خوبى كرده باشد آن را مىبيند و هر كس به قدر سنگينى يك ذرّه كار بدى كرده باشد آن را مىبيند » .
از اين آيات كريمه چند استفاده مىشود :
در تفسير آيه : يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها
يكى اينكه
يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها
در آن روز زمين خودش از وقايع خودش بيان مىكند و حديث مىنمايد ؛ حَدَّثَ يُحَدِّثُ تَحْديثاً يعنى بيان كردن و داستان را ذكر نمودن و خبر دادن ؛ و معلوم است كه حديثى را كه زمين مىكند با زبان معروف و معمول نيست ؛ يك زبانى كه عبارت از قطعهء گوشتى باشد در ميان دهان ؛ و صدائى هم از زمين بيرون مىآيد مانند صداهائى باشد كه افراد بشر ميكنند ؛ زيرا اگر بگوئيم كه خداوند صوتى در زمين ايجاد مىنمايد ؛ و آن صوت بيان مىكند و از حوادث و وقايع حاصله شرح و بيان مىنمايد ؛ ديگر آن صوت صوت زمين نخواهد بود ؛ و صحيح نيست كه نسبت آن صوت به زمين داده شود و بگوئيم : زمين حديث مىكند و حكايت از اخبار و حوادث خود مىنمايد .
اگر در دهان شخصى يك ضبط صوت نامرئى و كوچك بگذارند
هامش
( 1 ) آيه 7 و 8 ، از سورهء 99 : الزّلزلة