و مفاد و محصّل كلام حضرت اينست كه : توبه يك حجاب و پوششى است كه روى عمل زشت را ميگيرد ، چون همانطور كه انسان يك عمل زشت انجام داده است و اين خود عملى بوده است ؛ تو به نيز خود يك عملى است كه در خارج متحقّق مىشود و در عالم تكوين ثابت مىماند ؛ و اثر آن از نقطهء نظر ملكوت يك روكش و حجابى است كه روى گناه مىافتد به طورى كه كسى از گناه اطّلاع پيدا نمىكند .
و نيز در « كافى » با إسناد خود از حضرت صادق عليه السّلام وارد است كه فرمودند :
ثَلَاثَةٌ يَشْكُونَ إلَى اللهِ عَزّ وَ جَلَّ : مَسْجدٌ خَرَابٌ لَا يُصَلِّىِ فِيهِ أَهْلُهُ ، وَ عَالِمٌ بَيْنَ جُهَّالٍ ، وَ مُصْحَفٌ مُعَلَّقٌ قَدْ وَقَعَ عَلَيْهِ الْغُبَارُ لَا يُقْرَأُ فِيهِ . « 1 »
« سه دسته در نزد خداوند عزّ و جلّ شكايت مىكنند : اوّل مسجد خرابى كه اهل آن مسجد در آن نماز نمىخوانند ؛ دوّم عالمى كه در ميان مردم جاهل باشد و از او بهره نمىبرند ؛ سوّم قرآنى كه آويزان شده و غبار بر روى آن فرا گرفته است ؛ و مردم آن را قرائت نمىكنند . »
در اين روايت شريفه ، علاوه بر عالِمى كه شكايت مىكند ، در رديف عالم ، مُصحف و مسجد را آورده است ؛ و معلوم است كه مراد از مصحف همين قرآن نوشته شده در روى كاغذ و تجليد شده مىباشد ، نه حقيقت قرآن كه در عوالم بالاست ؛ زيرا ميفرمايد مصحفى كه آويزان است و روى آن را غبار فرا گرفته است .
هامش
( 1 ) « وسائل الشّيعه » طبع بهادرى ، ج 1 ، ص 304