أحياناً برميدارد ؛ همه چيز را برميدارد ، تا وقتى كه ساعت به پايان رسد و نوار تمام شود . اعمالى را هم كه ما انجام دادهايم دور گردن پيچيده مىشود ، دو تا ملك هم به نام رقيب و عتيد روى شانهها نشستهاند و أعمال را يادداشت مىكنند ، و به صورت نوار ، أعمال را تحويل ميگيرند .
اين أعمال با تمام خصوصيّاتْ پيچيده شده و مسلّم براى آن روز است كه باز شود و نتيجه بدست آيد .
اصلاح نامهء عمل در آخرت امكان پذير نيست
اين ضبط نوار در دنيا براى منظور و غرضى است ، براى آنست كه يك ساعت آن را باز كنند و بخوانند و نتيجه حاصل شود ؛ و الّا پيچيدن بدون گستردن ، و لفّ بدون نشر كار عبث و بيهودهاى است ؛ پيچيدن مقدّمهء باز كردن است . امّا در آن وقتى كه اين نوار باز مىشود و انسان بر تمام أفعال خود مطّلع مىشود ، آنجا ديگر افسوس و دريغ فائدهاى ندارد ، آنجا ديگر راه بازگشت نيست ، راه تدارك نيست ؛
وَ أَنَّى لَهُ الذِّكْرى
.
آن جائى كه انسان بخواهد اين نوار را اصلاح كند دنياست . تذكّر در دنيا براى انسان مفيد است ، در آخرت فائدهاى ندارد . الْيَوْمَ عَمَلٌ وَ لَا حِسَابٌ ، وَ غَداً حِسَابٌ وَ لَا عَمَلٌ . « 1 »
« امروز روز عمل و كردار است نه روز حساب و مؤاخذه ، و فردا روز حساب و مؤاخذه است نه روز كردار و عمل . »
وَ تَرى كُلَّ أُمَّةٍ جاثِيَةً كُلُّ أُمَّةٍ تُدْعى إِلى كِتابِهَا الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ
هامش
( 1 ) نهج البلاغه » خطبهء 42 ، و از طبع مصر با تعليقهء عبده ج 1 ، ص 93 - ( م )