را نقل مىكنيم :
معاد در نزد آنان عبارتست از : جمع اجزاءِ مادّيّهء متفرّقهء اعضاءِ اصليّهاى كه به نظر آنها باقى مىماند ، و تصوير آن بار ديگر به صورتى مانند صورت سابق ، تا آنكه نفس براى بار ديگر به آن تعلّق گيرد .
و متوجّه نشدهاند كه اين فرضيّه محصَّلش حشر در دنياست ، نه در نشأهء آخرت ، و بازگشت است به دار دنيا و خانهء اوّل كه خانهء عمل است و خانهء تحصيل است ، نه بازگشت بسوى دار آخرت كه خانهء جزاء و تكميل است . و اين عقيده مرجعش به تناسخ است ، پس استحالهء تناسخ كجا رفت ؟ و چه شد معناى گفتار خداى تعالى :
نَحْنُ قَدَّرْنا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَ ما نَحْنُ بِمَسْبُوقِينَ * عَلى أَنْ نُبَدِّلَ أَمْثالَكُمْ وَ نُنْشِئَكُمْ فِي ما لا تَعْلَمُونَ
. « 1 »
« ما در ميان شما مرگ را مقدّر نموديم - و البتّه ما در امر خود عقب نخواهيم افتاد - براى آنكه مثلها و مانندهاى شما را تغيير دهيم و تبديل كنيم و شما را در عالمى كه خصوصيّات آن را نميدانيد ايجاد و انشاء نمائيم . »
و گفتار ديگر خداى تعالى :
نَحْنُ خَلَقْناهُمْ وَ شَدَدْنا أَسْرَهُمْ وَ إِذا شِئْنا بَدَّلْنا أَمْثالَهُمْ تَبْدِيلًا
. « 2 »
« ما ايشان را بيافريديم و بنيان و مجموعهء آنها را استوار و محكم
هامش
( 1 ) آيه 60 و 61 ، از سورهء 56 : الواقعة
( 2 ) آيه 28 ، از سورهء 76 : الإنسان