از سُفيان بن عُيَيْنَة كه او گفت :
قلب سليم دلى است كه غير از خدا ، هيچ در او نباشد
از حضرت صادق عليه السّلام دربارهء تفسير اين آيه مباركه :
إِلَّا مَنْ أَتَى اللَّهَ بِقَلْبٍ سَلِيمٍ
سؤال كردم . حضرت فرمودند :
الْقَلْبُ السَّلِيمُ ، الَّذِى يَلْقَى رَبَّهُ وَ لَيْسَ فِيهِ أَحَدٌ سِوَاهُ .
قَالَ : وَ كُلُّ قَلْبٍ فِيهِ شِرْكٌ أَوْ شَكٌّ فَهُوَ سَاقِطٌ . وَ إنَّمَا أَرَادُوا الزُّهْدَ فِى الدُّنْيَا لِتَفْرُغَ قُلُوبُهُمْ لِلآخِرَةِ . « 1 »
« قلب سليم آن دلى است كه پروردگار خود را ملاقات كند و در آن دل هيچ كس جز خدا نباشد .
و حضرت فرمودند : و هر دلى كه در آن به قسمى از اقسام شرك يا شكّ وجود داشته باشد ، آن دل از درجهء اعتبار ساقط است . و مردم را به زهد در دنيا دعوت كردهاند تا دلهاى آنان براى آخرت و ملاقات خدا فارغ گردد . »
دل فارغ ، آماده و مهيّا براى طلوع نور توحيد خداست ، و محلّ تابش انوار الهيّه و تجلّيات سبحانيّه است .
چو تافت بر دل من پرتو جمال حبيب * بديد ديدهء جان حُسن بر كمال حبيب
چه التفات به لذّات كائنات كند * كسى كه يافت دمى لذّت وصال حبيب
به دام و دانهء عالم كجا فرود آيد * دلى كه گشت گرفتار زلف و خال حبيب
هامش
( 1 ) « اصول كافى » ج 2 ، باب اخلاص ، ص 16