وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ .
آن تعيّن ، افترا بود كه به خدا مىبستند . و امروز مىبينيد كه همگى گم شدند ، و به ديار نيستى سپرده گشتند .
إِنْ هِيَ إِلَّا أَسْماءٌ سَمَّيْتُمُوها أَنْتُمْ وَ آباؤُكُمْ ما أَنْزَلَ اللَّهُ بِها مِنْ سُلْطانٍ إِنْ يَتَّبِعُونَ إِلَّا الظَّنَّ وَ ما تَهْوَى الْأَنْفُسُ وَ لَقَدْ جاءَهُمْ مِنْ رَبِّهِمُ الْهُدى
. « 1 »
« اينها أسمائى بودهاند كه شما بر آن مُسمَّى مىنهاده ايد ! شما و پدران شما از عبادت مسمّى و حقيقت ، نظر برتافته و به اسم و عنوان نظر دوخته ايد ! و خداوند به اين اسم و عنوان قدرتى و سلطنتى نداده است .
اين پيروى ، متابعت از پندار و گمان و از خواهشهاى نفسانى بوده است ؛ درحالىكه از طرف پروردگار راه هدايت رسيده و معرّفى طريق حقّ به عمل آمده است . »
گناه مشركين همين است كه عبادتِ جنبهء وجه خلقى موجودات را مينمودهاند و از جنبهء وجه اللهى غافل بودهاند ، با اينكه گفتيم جنبهء وجه اللهى حقيقت دار است و جنبهء وجه خلقى سراب و پندار است .
اسَف و حسرت آنها اينجاست كه عمرى در دنيا زيست نمودند و چشم خود را باز نكردند كه خدا را ببينند .
خدا را كوچك ديدند ، و شكسته و خرد شده ؛ مانند نور آفتاب
هامش
( 1 ) آيه 23 ، از سوره 53 : النّجم