بوده و معيّت دارد .
وَ لِلَّهِ الْمَشْرِقُ وَ الْمَغْرِبُ فَأَيْنَما تُوَلُّوا فَثَمَّ وَجْهُ اللَّهِ
. « 1 »
« مشرق و مغرب مِلك طِلق خداست ؛ پس به هر طرف روى خود را بگردانيد و نظر كنيد پس آنجا وجه خداست . »
اولياى خدا گرچه بدنشان داراى همين كمّيّت و كيفيّت مشهود است ، ليكن واقعيّت و حقيقت آنها كه وجه خداست همه جا را گرفته و در مُلك و ملكوت سيطره دارد ؛ با همه كس و در همه جا بوده و چيزى از آنها پنهان نيست ؛ چون از جزئيّت گذشته و به كلّيّت پيوستهاند . و از زمان و مكان ، مدّ شعاع فكرى و بينش حقيقى آنان عبور نموده و در افقى وسيعتر و با ديدى عميقتر به جهان مينگرند .
معجزات انبياء و كرامات اولياء و ائمّهء طاهرين سلام الله عليهم أجمعين همه از اين قبيل است كه در اثر اتّساع نِطاق وجودىِ خود ، قادر بر أعمال و افعالى هستند كه از افق مردم محدود و مقيّدِ در سجن عالم طبيعتْ خارج ، و از انديشهء متفكّران عالم بيرون است . آنها از عالم بالا به صورتهاى عالم طبيعت مينگرند ، و در مصدر قضا و قدر و احكام كلّيّهء الهيّه قرار گرفته و جانشان از آبشخوار معدن مشيّت سيراب ، و از درياى بيكران معارف و حقائق الهيّه إشباع ميشوند . و با اين كيفيّت ، كجا عقول عاديّه كه از قبض و تصرّف عالم طبع و مادّه خارج نشده است ميتواند از أسرار آنان مطّلع شود ؟
علم و قدرت اولياى خدا ، علم و قدرت خداست
ميدانيم كه علم خدا و قدرت خدا و حيات خدا و سائر أسماء و
هامش
( 1 ) قسمتى از آيه 115 ، از سورهء 2 : البقرة