پيامبران به قدر عقول مردم با آنها گفتگو دارند
در « اصول كافى » از جماعتى از اصحاب ، و در « روضهء كافى » از محمّد بن يحيى ، و در هر دو سند از أحمد بن محمّد بن عيسى از حسن بن علىّ بن فضّال از بعضى از اصحاب از حضرت صادق عليه السّلام روايت مىكند كه :
قَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ : مَا كَلَّمَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ الْعِبَادَ بِكُنْهِ عَقْلِهِ قَطُّ . وَ قَالَ : قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ : إنَّا مَعَاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ أُمِرْنَا أَنْ نُكَلِّمَ النَّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقُولِهِمْ . « 1 »
« حضرت صادق عليه السّلام فرمودند كه : رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم هيچگاه با مردم با كُنه عقل خود و با حقيقت و واقعيّت ادراكات خود تكلّم ننمودهاند . و رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم فرموده است : بدرستى كه ما جماعت پيغمبران مأموريم كه با مردم به ميزان عقلها و ادراكات خودشان سخن گوئيم
هامش
( 1 ) « » . اصول كافى » ج 1 ، ص 23 ؛ و « روضهء كافى » ص 268 ؛ و در « تحف العقول » ص 37 ؛ و در « بحار الأنوار » طبع كمپانى ، جلد هفدهم ( روضه ) ص 41 از « تحف العقول » آورده است كه : قالَ رَسولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ وَ سَلَّمَ : إنّا مَعاشِرَ الْأَنْبِيَاءِ أُمِرْنَا أنْ نُكَلِّمَ النّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقولِهِمْ . و در طبع حروفى از « بحار » در ج 77 ، ص 140 مىباشد .
در « محاسن » برقى ، ج 1 ، ص 195 ، با إسناد خود از سليمان بن جعفر بن إبراهيم الجعفرى مرفوعاً روايت كرده است كه : قالَ رَسولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَ ءَالِهِ [ وَ سَلَّمَ ] : إنّا مَعاشِرَ الانْبياءِ نُكَلِّمُ النّاسَ عَلَى قَدْرِ عُقولِهِمْ