آن پس از مردن زنده ميشوند .
چون ميفرمايد :
ثُمَّ نُفِخَ فِيهِ أُخْرى
، پس از نفخ اوّل نفخ ديگرى در صور به وجود مىآيد .
امّا صعق و فزع ظاهراً هر دو يك معنى دارد و هر دو براى ارائهء يك حالت خاصّ آمدهاند . فزع آن خوف و خشيتى را گويند كه غالباً منتهى به مرگ است ، و صعق هم به معناى هلاكت است كه از ترس و دهشتى خاصّ ناگهان بر انسان وارد گردد .
پس مفاد صدر دو آيه : آيه وارده در سورهء نمل و آيه وارده در سورهء زمر ، همان دميدن در صور است كه بواسطهء آن همهء زندگان در خوف و هراس افتاده و هلاك ميشوند .
و مفاد ذيل آيه دوّم : آيه وارده در سورهء زمر ، زنده شدن مردگان است بعد از هلاك شدن و فانى شدن .
شيخ طَبْرِسى در « مجمع البيان » گويد :
و گفته شده است كه إسرافيل در صور سه مرتبه ميدمد : نفخهء اولى نفخهء فزع است ، و نفخهء ثانيه نفخهء صعق است كه بواسطهء آن تمام افراد آسمانها و زمين هلاك ميشوند ، و نفخهء ثالثه نفخهء قيام و حضور در پيشگاه ربّ العالمين است و در اين حال همهء مردم از قبور خود بر مىخيزند . « 1 »
ولى ما به خواست خداوند متعال بيان خواهيم نمود كه از آن خوف و ترسى كه مردمِ در دنيا بواسطهء نفخ در صور پيدا مىكنند
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » در تفسير آيه نفخ فزع در سورهء نمل ، مجلّد 4 ، ص 236