عليه السّلام است . و لذا اگر ديديم در بعضى از تفاسير از ائمّه عليهم السّلام آيهاى را به گونهاى تفسير مىكنند كه مفاد و معنايش به خود آنها و يا راجع به دشمنان آنها ميگردد اين راجع به تأويل قرآن است نه بيان ظاهر ، و هيچ تنافى بين اين دو مقام و مرحله نيست .
مراد از دابّة الارض أمير المؤمنين عليه السلام هستند
از جمله اين آيه شريفه است كه در اخبار بسيارى ، كه اغلب آنها را در تفسير « برهان » در ذيل اين آيه شريفه آورده است ، ذكر شده است . در « مجمع البيان » از محمّد بن كعب قرظى روايت كرده است كه از علىّ صلوات الرّحمن عليه سؤال شد كه مراد از دابّه چيست ؟ حضرت فرمود :
أَمَا وَ اللهِ مَا لَهَا ذَنَبٌ وَ إنَّ لَهَا لَلِحْيَةٌ . « 1 »
« سوگند به خدا كه دابّة الارض جنبندهاى است كه دُم ندارد بلكه ريش و محاسن دارد . »
علىّ بن إبراهيم قمّى در تفسيرش از پدرش از ابن أبى عُمير از أبوبصير از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه : رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم ميرفتند تا به أمير المؤمنين عليه السّلام رسيدند و ديدند كه ريگها و شنها را در مسجد زير سر خود جمع نموده و سر بر آن گذارده و خوابيده است .
رسول خدا با پاى خود او را حركت دادند و فرمودند : قُمْ يَا دَآبَّةَ اللهِ ! « اى جنبندهء خدا برخيز . »
يكى از صحابهء حضرت كه حضور داشت عرض كرد : يا
هامش
( 1 ) « مجمع البيان » طبع صيدا ، مجلّد چهارم ، ص 234