« مراد از حَمْراء عجم است از ايرانى و رومى ؛ و عرب موالى را حمراء گويد . و ضياطرة : هُمُ الضُّخامُ الَّذينَ لا غِناءَ عِنْدَهُمْ . افرادى هستند كه پر سر و صدا هستند ولى بهرهاى در آنها نيست و مفردش ضيطار است ، و ياء زائد است . و حشايا فراش است و مفردش حَشيّة به تشديد است . » - انتهى . « 1 »
و نيز مُبَرَّد در « كامل » آورده و قول أمير المؤمنين را اينطور نقل كرده است :
مَنْ يَعْذُرُنِى مِنْ هَذِهِ الضَّيَاطِرَةِ ؛ يَتَمَرَّغُ أَحَدُهُمْ عَلَى فِرَاشِهِ تَمَرُّغَ الْحِمَارِ ؟
« چه كسى است كه به عذر من ، به پاداشى كه به اين ضياطره بدهم قيام كند ؛ اين مردم مستكبر عارى از بهره كه مانند خر كارشان در رختخواب غَلْط خوردن است . » « 2 »
و مجلسى در « بحار الانوار » با بيان مختصرى در شرح آن ، ذكر
هامش
( 1 ) « نهاية » مادّهء ضطر : ج 3 ، ص 87 ؛ و مادّهء حشا : ج 1 ، ص 393 ؛ و مادّهء حمر : ج 1 ، ص 438
و نيز جَزَرى در « نهاية » [ ج 3 ، ص 197 ] راجع به معناى يَعْذُرُنى فرموده است : فاستعذر رسول الله صلى الله عليه و آله من عبد الله ابى فَقالَ وَ هُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ : مَنْ يَعْذُرُنى مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنى عَنْهُ كَذا وَ كَذا ؟ فقال سعد : أنا أعذرك منه . أى من يقوم بعذرى إن كافأته على سوء صنيعه فلا يلومنى .
و منه حديثُ أبى الدَّرداءِ : مَن يعذرُنى مِن معاوية أنا اخبرُه عَن رسولِ اللهِ و هو يُخبرُنى عَن رَأْيه ؟
و منه حديثُ علىٍّ : مَنْ يَعْذُرُنى مِنْ هَؤُلاءِ الضَّياطِرَةِ ؟
( 2 ) « الغارات » در تعليقات ج 2 ، ص 829