از آنها ظاهر فرمود .
و انسان را با نفس ناطقه آفريد كه اگر آن نفس را به دو بال علم و عمل تزكيه كند و رشد دهد ، پس آن نفس ناطقه با گوهرها و جواهر علّتهاى نخستينش مشابه خواهد شد .
و اگر مزاجش را معتدل سازد و از صفات متضادّه دورى جسته ، طريق عدل و وسط را بپويد ، پس با هفت آسمان مستحكم مشاركت خواهد نمود . »
اين حديث شريف را كه از دُرَر و غُرَر كلمات أمير المؤمنين محسوب مىشود و در بين اعلام و بزرگان از فنّ فلسفه و عرفان حاوى نكاتى عميق و جهاتى رشيق است ، مجلسى رحمةُ الله عليه در تاسع « بحار » كه در احوالات أمير المؤمنين عليه السّلام است از « مناقب » ابن شهرآشوب ذكر كرده است . و ابن شهرآشوب اين حديث را شاهد آورده است براى آنكه أمير المؤمنين عليه السّلام از تمام فلاسفه ارجح بوده است . و لذا به دنبال اين حديث ، كلام بو على سينا را براى تأييد مطلب آورده است كه او گفته است :
لَمْ يَكُنْ شُجاعاً فَيْلَسوفًا قَطُّ إلّا عَلىٌّ عَلَيْهِ السَّلامُ . « 1 »
و حكيم سبزوارى ( قدّه ) در « شرح منظومه » در غُرَرٌ فى إثْباتِ أنَّ أوَّلَ ما صَدَرَ هُوَ الْعَقْلُ در بحث الهيّات بالمعنى الأخصّ آورده است . « 2 »
هامش
( 1 ) تاسع « بحار » كمپانى ، ص 464
( 2 ) « شرح منظومه » ناصرى ، ص 185