اعظم است ؛ آيا خداوند عزّ و جلّ نمىفرمايد :
تَنَزَّلُ الْمَلائِكَةُ وَ الرُّوحُ
. « 1 » « پائين مىآيند فرشتگان و روح . » « 2 »
پس معلوم مىشود كه روح غير از فرشتگان است .
كلام أمير المؤمنين عليه السّلام در حقيقت موجودات عالم عِلوى
8 - در « غُرَر و دُرَر » آمُدى وارد است كه از أمير المؤمنين عليه السّلام پرسيدند از عالَم عِلوى كه عالم مجرّدات است و از عالم اجسام به حسب مرتبه بالاتر است .
فَقَالَ عَلَيْهِ السَّلَامُ : صُوَرٌ عَارِيَةٌ عَنِ الْمَوَآدِّ ، عَالِيَةٌ عَنِ الْقُوَّةِ وَ الاسْتِعْدَادِ ، تَجَلَّى لَهَا فَأَشْرَقَتْ ، وَ طَالَعَهَا فَتَلَأْلَأَتْ . وَ أَلْقَى فِى هُوِيَّتِهَا مِثَالَهُ فَأَظْهَرَ عَنْهَا أَفْعَالَهُ .
وَ خَلَقَ الإنْسَانَ ذَا نَفْسٍ نَاطِقَةٍ ؛ إنْ زَكَّاهَا بِالْعِلْمِ وَ الْعَمَلِ فَقَدْ شَابَهَتْ جَوَاهِرَ أَوَآئِلِ عِلَلِهَا ؛ وَ إذَا اعْتَدَلَ مِزَاجُهَا وَ فَارَقَتِ الاضْدَادَ فَقَدْ شَارَكَ بِهَا السَّبْعَ الشِّدَادَ . « 3 »
« حضرت فرمود : صورتهائى هستند بدون مادّه و بالاتر از اينكه كمال آنها به قوّه و استعداد باشد ، خداوند ظهور و انكشاف پيدا كرد براى آنها پس درخشيدند ، و طلوع كرد بر آنها پس متلألئ شدند .
و در هويّت آنها مثال خود را انداخت و بدينوسيله افعال خود را
هامش
( 1 ) صدر آيه 4 ، از سورهء 97 : القدر
( 2 ) « الميزان » جلد 20 ، ص 475 ؛ و علّامهء طباطبائى مدَّ ظلُّه در همين مجلّد از تفسير ، در تفسير سورهء نبأ در ص 272 بيانى راجع به معناى « روح » در قرآن كريم دارند .
( 3 ) شرح « غُرَر و دُرَر » آقا جمال الدّين خونسارى ، جلد 4 ، ص 218 تا ص 220 ؛ و « مناقب » ابن شهرآشوب ، طبع سنگى ، ج 1 ، ص 272