به او سجده كند ، شيطان سجده نكرد و خداوند او را مورد مؤاخذه قرار داده ، فرمود :
أَسْتَكْبَرْتَ أَمْ كُنْتَ مِنَ الْعالِينَ
« 1 » ، چرا سجده نكردى ؟ آيا تكبّر ورزيدى يا از عالين بودى ؟ و چون امر به سجده بجميع ملائكه تعلّق گرفت معلوم مىشود كه عالين از ملائكه نبودند كه مأمور به سجده نشدند ، بلكه همانطور كه از اسمشان پيداست موجوداتى بودند عالى رتبه و رفيع القدر و المنزلة .
آنها چه كسانى هستند كه بواسطهء علوّ قدر و ارتفاع مقام ، مأمور به سجدهء به آدم نشدند ؟
اگر بخواهيم در اين موضوع مفصّلًا وارد شويم ، از بحث معاد كه موضوع گفتار است بر كنار خواهيم افتاد . اجمال مطلب آنكه طبق آيات قرآن آنان از مُخلَصين هستند كه شيطان را به ساحت قدس آنها دسترس نيست .
عالين عبارتند از ارواح طيّبين و طاهرين از انبياء و اولياء و ائمّهء طاهرين كه در مقام امن و امان الهى وارد شده ،
فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ
« 2 » قرار گرفته و به درجات اخلاص و قرب الهى فائز گشتهاند .
آنها افرادى هستند كه در سير تكاملى خود بسوى ذات مقدّس پروردگار به اسماء كلّيّهء الهيّه رسيده و به صفات كلّيّهء الهيّه متّصف و به فناء مطلق در ذات خداوند عزّ و جلّ فائز و از اخلاص عبور كرده و
هامش
( 1 ) ذيل آيه 75 ، از سورهء 38 : ص
( 2 ) آيه 55 ، از سورهء 54 : القمر