بدان كه تو عيناً نظير برادران و شبيهان خود هستى كه دنيا را ترك كرده و پس از مدّتى زندگى ، غزل وداع را خواندهاند .
مَثل تو مَثل جسد و پيكرى است كه تمام قواى آن بيرون رفته و در آن جز آخرين نفسهاى كوتاه باقى نمانده است . پيوسته در انتظار ملك الموت نشسته ، و هر لحظه گوش به داعى حقّ فرا داده است .
پس ما پناه مىبريم به خدا از آنچه در مقام اندرز و نصيحت مىگوئيم ولى در مقام كردار و عمل كوتاهى مىكنيم . « 1 »
خطبههاى هشدار دهندهء أمير المؤمنين عليه السّلام راجع به مرگ
از فرمايشات أمير المؤمنين عليه السّلام است كه :
فَإنَّ الْغَايَةَ أَمَامَكُمْ ، وَ إنَّ وَرَاءَكُمُ السَّاعَةَ تَحْدُوكُمْ . تَخَفَّفُوا تَلْحَقُوا ، فَإنَّمَا يُنْتَظَرُ بِأَوَّلِكُمْ ءَاخِرُكُمْ « 2 »
« اى مردم ! لقاء خدا ، نتيجهء اعمال ، بهشت و دوزخ ، در جلوى شماست و مرتّباً بسوى آن حركت مىكنيد و بدان نزديك مىشويد . و آن ساعت مرگ و اجل پشت سر شماست و با آواز حُدِى شما را ميراند و به آن غايتى كه در پيش داريد مىرساند . »
( همانطور كه براى شتر در راههاى طولانى و بيابانهاى گرم ، براى آنكه طول راه را حسّ نكند و اين مسافت را طىّ كند ساربانان آواز حُدِى مىخوانند تا بالاخره شتر را به مقصد رسانيده ، بارش را بر زمين گذارند ؛ أمير المؤمنين عليه السّلام اجل را به آواز حُدى تشبيه مىفرمايد كه از پشت سر دائماً در گوش انسان مىنوازد تا بالاخره او
هامش
( 1 ) كتاب « سرآئر » طبع سنگى ، ص 20 از باب مستطرفات
( 2 ) « نهج البلاغه » خطبهء 21 ؛ و از طبع مصر با تعليقهء عبده ، ج 1 ، ص 58