إذْ قَالَ : أنَا خَيْرٌ مِنْهُ . فَأخْطَأ بِقِيَاسِهِ فَضَلَّ .
« تقواى خدا را پيشه گير ، و دين خدا را با رأى خودت قياس مگير ، زيرا اوَّلين كسى كه به رأى خودش قياس كرد ابليس بود . در وقتى كه گفت : من از آدم بهترم . بنابراين به واسطهء قياسش به خطا افتاد و گمراه شد . »
در اينجا حضرت عدم توانائى ابوحنيفه را در قياس سَرَش به جَسَدش ، و سپس از علّت آفرينش چهار نوع آب مختلف در چشم و گوش و بينى و دهان ، و از كلمهاى كه اوَّلش شرك و آخرش ايمان است - همانطور كه در روايت قبل بيان شد - پس از سؤال از او و فرو ماندن وى در خواب ، نشان دادند .
و پس از آن گفتند : وَيْحَكَ ! أيُّمَا أعْظَمُ عِنْدَ اللهِ إثْماً ، قَتْلُ النَّفْسِ الَّتِى حَرَّمَ اللهُ بِغَيْرِ حَقٍّ أوِ الزِّنَا ؟ ! قَالَ : بَلْ قَتْلُ النَّفْسِ !
« اى واى بر تو ! بگو : گناه كداميك عظيمتر مىباشد نزد خداوند : كشتن نفس انسان را بدون حق كه خداوند حرام كرده است ، يا زنا كردن ؟ ! گفت : البته كشتن نفس . »
حضرت گفتند : إنَّ اللهَ تَعَالَى قَدْ قَبِلَ فى قَتْلِ النَّفْسِ شَهَادَةَ شَاهِدَيْنِ وَ لَمْ يَقْبَلْ فِى الزِّنَا إلَّا شَهَادَةَ أرْبَعٍ . فَأنَّى يَقُومُ لَكَ الْقِيَاسُ ؟ !
« خداوند تعالى در قتل نفس محترمه شهادت دو شاهد را پذيرفته است و در زنا نپذيرفته است مگر شهادت چهار شاهد را ، بنابراين چگونه مىتواند حكم قياس براى تو استوار بماند ؟ ! »
پس از آن حضرت گفتند : أيُّمَا أعْظَمُ عِنْدَ اللهِ ، الصَّوْمُ أوِ الصَّلَاةُ ؟ قَالَ : الصَّلَاةُ .
« كدام يك عظيمتر است نزد خدا : روزه يا نماز ؟ ! ابو حنيفه گفت : نماز . »
حضرت گفتند : فَمَا بَالُ الْحَائِضِ تَقْضِى الصَّوْمَ وَ لَا تَقْضِى الصَّلَاةَ ؟ !
اتَّقِ اللهَ يَا عَبْدَ اللهِ وَ لَا تَقِسِ الدِّينَ بِرَأيِكَ . فَإنَّا نَقِفُ غَداً وَ مَنْ خَالَفَنَا بَيْنَ يَدَىِ اللهِ ، فَنَقُولُ : قَالَ اللهُ وَ قَالَ رَسُولِ اللهِ . وَ تَقُولُ أنْتَ وَ أصْحَابُكَ : سَمِعْنَا وَ رَأيْنَا . فَيَفْعَلُ اللهُ بِنَا وَ بِكُمْ مَا يَشَاءُ .
امام شناسى (فارسى) — صفحة 505
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٥٠٥