آن از بزرگترين شهرهاى تشيّع محسوب مىگرديده است . . . .
بارى ، پيوسته حال بنى عباس با امام عسكرى عليه السّلام بر همان منوال خشونت بود تا آنكه مُعْتمِد عباسى او را با سمّ پنهانى شهيد كرد . و شيعه نيز بر همان منوال بودند تا حضرت امام عليه السّلام از دنيا رحلت نمود .
سير علوم و تاريخ شيعه در عصر امام زمان : حجّة بن الحسن عليه السّلام
ميلاد آن حضرت در روز جمعه نيمهء شهر شعبان در سنهء 255 « 1 » بوده است . و حضرت امام حسن عليه السّلام براى حفظ و نگهدارى او نگران بودند و پيوسته او را در نزد خود نگه مىداشتند و به احدى اجازهء ملاقات و مشاهدهء او را نمىدادند . بنابراين در ايّام پدرش وى را ديدار ننمودند مگر گروه قليلى از شيعيان .
و چگونه براى حضرت امام حسن محافظت او مهم نباشد با وجودى كه او آخرين ايشان مىباشد ؟ ! و به واسطهء اوست كه شيعه زنده مىشود وَ بِهِ يَمْلَأُ اللهُ الْأرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا . و چگونه بر وى نگران نباشد با وجودى كه بنى عباس همگى در انتظار ولادتش نشسته بودند تا كار او را تمام كنند .
على هذا غيبت صغراى وى از روز ولادت اوست ، و در اين مطلب حتّى دو نفر از
هامش
( 1 )
ولادت امام زمان را جمعى از اهل سنّت ذكر كردهاند . نظر كن به ترجمهء آن حضرت در تاريخ ابن خلّكان ، و ابن حجر در « الصّواعق » ، ص 100 و ص 114 و محمد بن طلحهء شافعى در « مطالب السؤول » ص 89 طبع ايران و « ينابيع المودّة » قندوزى و « الفصول المهمّة » ابن صبّاغ مالكى در فصل دوازدهم و « كفاية الطّالب » محمد بن يوسف گنجى شافعى و « البيان فى أخبار صاحب الزّمان » محمد بن يوسف مذكور و « تذكرة الخواص » سبط ابن جوزى ص 204 و « اليواقيت » عبدالوهّاب شعرانى در مبحث شصت و پنجم و اين كتاب به منزلهء شرح « فتوحات مكيّة » محيى الدين عربى است و « سبائك الذّهب » ص 76 سويدى بغدادى و « عمدة الطّالب » ص 186 و ابن اثير ج 7 ص 90 و « تاريخ أبوالفداء » ج 2 ص 52 و بسيارى ديگر غير از اين كتب . علّامهء مبرور شيخ ميرزا حسين نورى در كتاب « كشف الأستار » بسيارى از اهل سنّت كه ولادت و حيات و وجود آن حضرت را ذكر كردهاند نقل نموده است ، و از بعضى از آنان حكايت نموده است كه با آن حضرت اجتماع نموده و از وى روايت كردهاند .