ادباء و ظرفاى بنى هاشم بود . او به فرزدق گفت : اى أبو فراس ! چقدر حدس مىزنى از بقيّهء عمرت بوده باشد ؟ ! فرزدق گفت : به مقدار بيست سال .
ابن عبد الله به او گفت : فَهَذِهِ عِشْرُونَ ألْفَ دِينَارٍ أعْطَيْتُكَهَا مِنْ مَالِى وَ اعْفُ أبَا مُحَمَّدٍ ! أعَزَّهُ اللهُ عَنِ الْمَسْألَةِ فِى أمْرِكَ !
« بيا اينك اين بيست هزار دينار مىباشد كه من آن را به تو عطا مىنمايم از مال خودم ، و أبو محمد ( امام سجّاد ) را معذور بدار از آنكه دربارهء امر تو وساطت كند . خداوند وى را عزيز ، و غير منفعل ، و غير پذيراى مذلّت دربارهء سؤال صِله جائزهات ( از لئيمان بنى اميّه ) قرار داده است ! »
فرزدق گفت : لَقَدْ لَقِيتُ أبَا مُحَمَّدٍ بَذَلَ لِى مَالَهُ فَأعْلَمْتُهُ أنِّى أخَّرْتُ ثَوَابَ ذَلِكَ لِأجْرِ الآخِرَةِ . « 1 »
« من ابو محمد ( امام سجّاد ) را ملاقات كردهام ، و از مال خود به من بذل فرموده است و من او را آگاه نمودم كه : من پاداش اين عمل را واپس داشتم تا به اجر آخرت برسم » !
[ برخى از كسانى كه اين قصيده را نقل كردهاند ]
كَرَم بُسْتانى در ديوان مطبوع فرزدق ، بيست و هفت بيت از اين قصيده را با شرح حجّ هشام در ايَّام پدرش : عبد الملك بن مروان مفصّلًا ذكر نموده است . « 2 »
هامش
( 1 ) « بحار الأنوار » طبع كمپانى ج 11 ص 37 و ص 38 و طبع اسلاميّه ج 46 ص 130 و ص 131 به نقل از « اختصاص » ص 191 .
( 2 ) « ديوان فرزدق » طبع دار صادر دار بيروت كه آن را كرم بستانى جمع نموده و در سنهء 1380 ه به طبع رسيده است ، ج 2 ص 178 تا ص 181 أوّلين قصيدهء ميميّه . و محقّق و معلّق ج 46 از طبع حروفى « بحار الأنوار » سيد محمد مهدى سيد حسن خرسان در ص 127 و ص 128 از اين مجلّد در تعليقهء اشعار فرزدق چنين آورده است كه : در طبع ديگر اين ديوان كه به جمع و تعليق بر آن عبد الله اسمعيل صاوى صاحب « دائرة المعارف للأعلام العربيّة » پرداخته است در ج 2 ص 848 در حرف ميم فقط شش بيت از قصيدهء فرزدق را ذكر نموده است با آنكه خود آن قصيده را از « تاريخ ابن خلّكان » و « أغانى » و « شرح رسالهء ابن زيدون » نقل نموده است و سبط ابن جوزى به روايت ابو نعيم آورده است و خودش آنها را تكميل نموده است . و در صورتى كه