و ميرزا عباسقلى خان سپهر در « ناسخ التَّواريخ » مفصّلًا اين داستان و اشعار فرزدق را از كتاب « فصول المهمّة » ، و « وفيات الأعيان » احمد بن خَلَّكَان ، و « مرآة الجنان » ابو محمد عبد الله بن أسعد يافِعى نقل كرده است و تعداد بيست و نه بيت را ذكر نموده است و پس از آن مىگويد : دو بيت از اين قصيده بنا به عقيدهء أبو الفرج اصفهانى در مدح حضرت امام على بن الحسين نمىتواند بوده باشد يكى اين بيت :
فِى كَفِّهِ خَيْزُرَانٌ رِيحُهُ عَبِقٌ * مِنْ كَفِّ أرْوَعَ فِى عِرْنِينِهِ شَمَمُ
و ديگرى اين بيت :
يُغْضِى حَيَاءً وَ يُغْضَى مِنْ مَهَابَتِهِ * فَمَا يُكَلَّمُ إلاَّ حِينَ يَبْتَسِمُ
زيرا اين دو بيت از آن گونه اشعارى نمىباشد كه مانند على بن الحسين عليهما السّلام را با آن فضل متعالى كه براى احدى نيست ، مدح توان نمود . سپس گويد : أمَّا أبو الفرج شعر ثانى را در جملهء اشعارى كه در جلد نوزدهم « أغانى » در ذيل احوال فرزدق مرقوم داشته ، مسطور نموده است . و در هر حال شعر اوّل به هيچ وجه در خور مقام امام عليه السّلام نيست و ممكن است از حزين شاعر باشد كه در وصف عبد الله بن عبد الملك سروده است و شعر ثانى نيز ممكن است از حزين باشد در وصف او ، و فرزدق آن را در اشعار خود به عنوان تضمين آورده است و ممكن است فرزدق نياورده باشد ، ولى چون روات و نقله با اشعار فرزدق به يك وزن ديدهاند ، آنها را سهواً به قصيدهء فرزدق ملحق ساختهاند ، و الله أعلم .
بارى مرحوم سپهر در ضمن شرح اين قصيده و أحوالات فرزدق گويد : اين قصيده را مرحوم مجلسى در « بحار الأنوار » و مرحوم قاضى نور الله در « مجالس المؤمنين » و مرحوم على بن عيسى إرْبِلى در « كشف الغُمَّة » و أبو الفرج اصفهانى در
هامش
- صاوى : به جميع اين مراتب علم و اطّلاع دارد اين چه خيانتى است كه از وى بروز كرده و فقط قصيده را منحصر به شش بيت دانسته است ؟ !