گفتم : إى وَ اللهِ قَتَلُوهُ ! « آرى قسم به خدا او را كشتند » گفت : فَصَلَبُوهُ ؟ ! « آيا او را بر دار زدند ؟ ! » گفتم : إى وَ اللهِ صَلَبُوهُ ! « آرى قسم به خدا او را بر دار زدند ! »
فَأقْبَلَ يَبْكِى وَ دُمُوعُهُ تَنْحَدِرُ عَلَى دِيبَاجَتَىْ « 1 » خَدِّهِ كَأنَّهَا الْجُمَانُ .
« حضرت شروع كرد به گريستن و اشكهايش بر روى خطوط دو صفحهء گونهاش مانند مرواريد فرو مىريخت . »
پس گفت : اى فُضَيل ! شَهِدْتَ مَعَ عَمِّى زَيْدٍ قِتَالَ أهْلِ الشَّامِ ؟ ! « آيا تو به همراهى عمويم : زيد براى جنگ با اهل شام حضور داشتى ؟ ! » گفتم : آرى ! گفت : كَمْ قَتَلْتَ مِنْهُمْ ؟ ! قُلْتُ : سِتَّةً . « گفت : چند نفر از آنها را كشتى ؟ گفتم : شش نفر ! »
گفت : فَلَعَلَّكَ شَاكٌّ فِى دِمَائِهِمْ ؟ ! « شايد تو در ريختن خون آنها شكّ داشتى ؟ ! »
گفتم : لَوْ كُنْتُ شَاكّاً فِى دِمَائِهِمْ مَا قَتَلْتُهُمْ ! « اگر من در ريختن خونشان شكّ داشتم ، آنان را نمىكشتم . »
فضيل مىگويد : شنيدم از آن حضرت كه مىگفت : أشْرَكَنِىَ اللهُ فِى تِلْكَ الدِّمَاءِ . مَضَى عَمِّى زَيْدٌ وَ أصْحَابُهُ شُهَدَاءَ مِثْلَ مَا مَضَى عَلَيْهِ عَلِىُّ بْنُ أَبِى طَالِبٍ عليه السّلام وَ أصْحَابُهُ .
« خداوند مرا در ريختن اين خونهاى ريخته شده شريك قرار دهد . عمويم زيد و اصحاب او جان سپردند مثل جان سپردن على بن أبيطالب عليه السّلام و اصحاب او . » « 2 »
هامش
( 1 ) در « أقرب الموارد » گويد : الدِّيباجة : الوجه ، يقال : فلان يصون ديباجته و يبذل ديباجته ، اى وجهَه . فصَون الدّيباجة كنايةٌ عن شَرَف النَّفس ، و بذلها كنايةٌ عن الدّناءة .
( 2 ) مامقانى در « تنقيح المقال » ج 1 ، از ص 467 تا ص 471 در احوالات زيد بن على بن الحسين عليهمالسّلام بحث نموده است . او گويد : زيد همان مجاهد معروف مىباشد كه برادر حضرت امام محمد باقر عليه السلام است و زيديّه به دو انتساب دارند و چون در أذهان بعضى قاصرين دربارهء او خدشه اى هست لهذا لازم است شرح حال او را حسب الوسع ذكر نمائيم ، پس مىگوئيم : شيخ در « رجال » خود گاهى وى را از اصحاب پدرش : امام سجاد عليه السلام شمرده است با همان عنوان صحابى . و گاهى از اصحاب باقر عليه السلام و علاوه بر عنوان صحابى گفته است : ابو الحسين زيد برادر حضرت باقر عليه السلام مىباشد . و گاهى از اصحاب حضرت صادق عليه السلام و علاوه بر عنوان صحابى گفته است : او مدنى و تابعى است و در سنهء يكصد و بيست و يك كشته شده است در حالتى كه