مأمون گفت : يَا أبَا الْحَسَنِ ! أ لَيْسَ قَدْ جَاءَ فِيَمن ادَّعَى الإمَامَةَ بِغَيْرِ حَقِّهَا مَا جَاءَ ؟ !
« اى ابو الحسن ! آيا وارد نشده است دربارهء كسى كه ادّعاى امامت كند بدون حقّ آنچه كه وارد شده است ؟ ! »
حضرت رضا عليه السّلام فرمودند : إنَّ زَيْدَ بْنَ عَلِىٍّ لَمْ يَدَّعِ مَا لَيْسَ لَهُ بِحَقٍّ ! وَ إنَّهُ كَانَ اتَّقَى اللهَ مِنْ ذَاكَ . إنَّهُ قَالَ : أدْعُوكُمْ إلَى الرِّضَا مِنْ آلِ مُحمَّدٍ صلى الله عليه و آله و سلّم . وَ إنَّمَا جَاءَ مَا جَاءَ فِيمَنْ يَدَّعِى : أنَّ اللهَ نَصَّ عَلَيْهِ ، ثُمَّ يَدعُو إلَى غَيْرِ دِينِ اللهِ وَ يُضِلُّ عَنْ سَبِيلِهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ .
وَ كَانَ زَيْدُ بْنُ عَلِىٍّ وَ اللهِ مِمَّنْ خُوطِبَ بِهَذِهِ الآيَةِ : وَ جَاهِدُوا فِى اللهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَيكُمْ . « 1 »
« زيد بن على چيزى را كه حق او نبود مدّعى نشد ، و او ازاينجهت از خدا پروا داشت . او گفت : من شما را دعوت مىكنم به رضا از آل محمد صلى الله عليه و آله و سلّم . و آنچه وارد شده است ، دربارهء كسى است كه ادّعا كند : خداوند نصّ بر امامت او نموده است سپس مردم را به غير دين خدا دعوت كند و جاهلانه مردم را از راه خدا گمراه گرداند .
سوگند به خداوند كه زيد بن على از كسانى بود كه مخاطب به اين آيه شدهاند :
وَ جاهِدُوا فِي اللَّهِ حَقَّ جِهادِهِ ، هُوَ اجْتَباكُمْ .
« و جهاد كنيد دربارهء خدا جهادى كه لايق اوست . او شما را برگزيده است . »
و أيضاً در « عيون » آورده است كه : زيد بن على در روز چهارشنبه خروج كرد كه روز اوّل ماه صفر بود و چهارشنبه و پنجشنبه حيات داشت ، و روز جمعه كشته شد در سنهء 121 .
[ قيام زيد بن على و گريهء حضرت صادق عليه السّلام در شهادت او ]
و نيز در « عيون » با اسناد خود از فُضَيْل بن يَسَار « 2 » روايت كرده است كه : من همان
هامش
( 1 ) آيه 78 از سورهء 22 : حج .
( 2 ) ظاهراً در ضبط فُضَيْل رَسَّان صحيح باشد ، همانطور كه ما از مامقانى از كشّى در همين مجموعه ص 247 نقل كرديم . زيرا فضيل بن يَسار با آن مقام و موقعيّت و الا بعيد است كه در