و اين صحيفه بسيار براى ابن عمرو ، عزيز و گرامى بود تا به جائى كه گفته بود : مَا يَرْغُبُنى فِى الْحَيَاةِ إلَّا الصَّادِقَةُ وَ الْوَهْطُ . « 1 » « من عشقى به زندگى ندارم مگر آنكه صادقه و وَهْط مرا به ميل زندگى وا مىدارند . »
و چه بسا آن را از ترس گم شدن در صندوقى كه داراى حلقههائى بوده است نگهدارى مىكرد . « 2 » و اين صحيفه را پس از مرگ او اهلش نگهدارى نمودند ! و به نظر أرجح آن است كه : نوادهء وى عمرو بن شُعَيْب عادتش اين بود كه از آن روايت مىنمود . « 3 »
و همانطور كه ابن أثير مىگويد ، صحيفهء عبد الله بن عمرو هزار حديث را در برداشته است ؛ « 4 » الّا اينكه جميع احاديث مرويّهء عمرو بن شُعَيْب از پدرش از جدّش بالغ بر پانصد عدد نمىگردد . و از آنجائى كه « صحيفهء صادقه » همانطور كه ابن عمرو با خط خودش نوشته است به دست ما نرسيده است ، امّا امام احمد محتواى آن را در مسندش نقل كرده است همچنان كه كتب سنن ديگر مقدار بسيارى از آن را در برگرفته است .
و براى اين صحيفه اهميّت علمى عظيمى است ؛ چون وثيقهء علميّهء تاريخيّهاى مىباشد كه اثبات كتابت حديث شريف نبوى را مىكند كه در مقابل رسول الله و با اجازهء او تحقّق پذيرفته است .
در اينجا محمّد عجّاج بر اين گفتار خود تعليقهاى دارد و آن اينكه : بعضى از اهل علم بر « صحيفهء صادقه » طعن و اشكال وارد كردهاند مانند مُغِيَرة بن مقسم ضَبِّى
هامش
( 1 ) « سنن » دارمى ، ج 1 ، ص 127 . و در همين جا آمده است كه : وَهْط زمينى بوده است براى عمرو عاص كه آن را به صدقات داده بود و خودش قيام به آن را برعهده داشت .
( 2 ) « مسند » امام احمد ، ص 171 حديث 6645 ، ج 1 . و « كتاب العلم » مقدّسى ، ص 30 با إسناد صحيح .
( 3 ) « تهذيب التّهذيب » ج 8 ، ص 48 و ص 49 .
( 4 ) « اسد الغابة » ج 3 ، ص 233 .