كنيد !
اوَّل - از عبد الله بن عَمْرو بن العاص كه گفت : قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللهِ ! اقَيِّدُ الْعِلْمَ ؟ !
قَالَ : نَعَمْ ! « عرض كردم : اى رسول خدا ! من علم را مهار كنم ؟ فرمود : آرى . »
دوّم - از عبد الله بن عَمْرو كه گفت : « يَا رَسُولَ اللهِ اقَيِّدُ الْعِلْمَ ؟ ! قَالَ : نَعَمْ ! قُلْتُ : وَ مَا تَقْييدُهُ ؟ ! قَالَ : الْكِتَابُ . « اى رسول خدا ! من بر علم بَنْد بگذارم ؟ ! فرمود : آرى . گفتم : بند نهادن بر آن چگونه است ؟ ! فرمود : نوشتن آن . »
سوّم - از عبد الله بن عَمْرو كه گفت : رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : قَيِّدُوا الْعِلْمَ ! قُلْتُ : يَا رَسُولَ اللهِ ! وَ مَا تَقْييدُهُ ؟ ! قَالَ : الْكِتَابُ ! « دانش را غلّ و بند كنيد ! عرض نمودم : اى رسول خدا ! غلّ و بند كردنش چيست ؟ ! فرمود : نوشتن آن . »
چهارم - از عَمْرو بن شُعَيْب از پدرش از جدّش كه به رسول خدا صلى الله عليه و آله عرض كرد : اقَيِّدُ الْعِلْمَ ؟ ! قَالَ : نَعَم - يَعنى : كِتَابَهُ ! « آيا من علم را مهار بزنم ؟ ! فرمود : آرى - يعنى بنويسيد آن را ! »
پنجم - از عَمْرو بن شُعَيب از پدرش از جدش كه رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : قَيِّدُوا الْعِلْمَ بِالْكِتَابِ ! « علم را به وسيلهء نوشتن در بند آوريد ! »
ششم - از أنس كه بعضى وى را ابن مالك ( أنس بن مالك ) يادداشت نمودهاند كه گفت : قَالَ رَسُولُ اللهِ صلَّى اللهُ عَليهِ [ و ءاله ] : قَيِّدُوا الْعِلْمَ بِالْكِتَابِ ! « 1 » « رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : علم را به واسطهء نوشتن مهار كنيد ! »
و خطيب با سه سند متّصل خود روايت مىكند از رافِع بن خَديج و در بعضى بدين عبارت است : قَالَ : قُلْنَا : يَا رَسُولَ اللهِ ! إنَّا نَسْمَعُ مِنْكَ أشْياءَ أ فَنَكْتُبُهَا ؟ ! قَالَ : اكْتُبُوا وَ لَا حَرَجَ ! « گفت : ما گفتيم : اى پيغمبر خدا ! ما از تو چيزهائى را مىشنويم ؛ آيا اجازه داريم آنها را بنويسيم ؟ ! فرمود : بنويسيد : و باكى نيست ! »
و در بعضى بدين عبارت است كه : مَرَّ عَلَيْنَا رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه و آله و نَحْنُ نَتَحَدَّثُ ،
هامش
( 1 ) - « تقييد العلم » ص 68 تا ص 70 .