از امّت پيغمبر نيست : هُوَ أوّلُ عَرَبِىّ و عَجَمىّ صَلّى مَعَ رَسُولِ اللهِ صلّى الله عليه و آله وَ هُوَ صَاحِبُ لِوائِهِ فِى كُلّ زَحْفٍ ، وَ هُوَ الّذِي ثَبَتَ مَعَهُ يَوْمَ الْمِهْرَاسِ يَعْنِى يَوْمَ احُدٍ وَ فَرّ النّاسُ ، وَ هُوَ الّذِي أدْخَلَهُ قَبْرَهُ « او أوّلين مردى است از عرب و عجم كه با رسول خدا صلّى الله عليه و آله نماز گزارده است ، و اوست صاحب لواى او در هر جنگ « 1 » ، و اوست كسى كه در روز مهراس « 2 » يعنى در روز غزوه احد ثابت ماند و همهء مردم فرار كردند ، و اوست كسى كه پيامبر صلّى الله عليه و آله را در داخل قبر نهاد . »
زَيد بن وَهَب جُهَنى ، از أحمد بن عمّار ، از شريك ، از عثمان بن مغيره ، از زيد بن وهب روايت كرده است كه او گفت : ما روزى عبد الله بن مسعود را سرحال و با نشاط يافتيم و به او گفتيم : ما تمنّا داريم از روز احُد و كيفيّت آن براى ما بيان كنى ! گفت : آرى . و شروع كرد به بيان آن تا رسيد به موقع جنگ و گفت : رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمود : براى نبرد به سوى كفّار با اسم خدا بيرون رويد ، و ما بيرون شديم و در مقابل كفّار صف طولانى كشيديم . رسول خدا صلّى الله عليه و آله بر گردنه كوه ( شِعْبِ جَبَل ) پنجاه نفر از أنصار را به رياست مردى از آنها گماشت و گفت : لَا تَبْرَحُوا مِنْ مَكَانِكُمْ هَذَا وَ لَوْ قُتِلْنَا عَنْ آخِرِنَا ، فَإنّمَا نُؤتى مِنْ مَوْضِعِكُمْ هَذَا . « از اينجا كه اين مكان شماست بجاى دگر نرويد اگرچه تمام ما يكسره تا آخرين فرد كشته شويم ، چرا كه دشمن به ما فقط از اين موضع مىتواند حمله كند . »
أبو سفيان صخر بن حرب در برابر اين گروه ، خالد بن وليد را گماشت ، و لواء كفّار
هامش
( 1 ) ابن كثير دمشقى در « البداية و النّهاية » ج 4 ، ص 20 گويد : از ابن اسحق روايت است كه در روز احد ابتداءً لواء به دست على بن أبى طالب عليه السلام بود ، امّا چون رسول خدا صلّى الله عليه و آله ديد لِواء مشركين با بنى عبد الدار است فرمود : نحن أحقّ بالوفاء منهم ، « ما در وفا نمودن سزاوارتر از مشركين مىباشيم » . فلهذا لواء را از على بن أبى طالب عليه السلام گرفت و به مصعب بن عمير كه از بنى عبد الدار بود سپرد و چون مصعب كشته شد ، باز رسول خدا صلّى الله عليه و آله لواء را به علىّ بن أبى طالب عليه السلام سپردند . و داستان لوادارى أمير المؤمنين عليه السلام را در روز احد ، ابن هشام در « سيره » ج 3 ، ص 592 ذكر نموده است .
( 2 ) مِهراس آبى است در احد و به همين مناسبت وقعه احُد را وقعه مِهراس نامند .