اين بود محصّل گفتار ما در تحقيق معنى لغوى اهل بيت و عترت و مراد و مقصود از آن در حديث ثقلين كه بر زبان رسول الله صلّى الله عليه و آله جارى شده است . و در اين صورت با علم و يقين به خصوص مراد و منظور ، مطلب روشن است و بحث و فحص از معانى لغويّه با آنكه خالى از فائده نيست امّا زياد فايدهاى ندارد ، و عترت و اهل بيت رسول خدا صلّى الله عليه و آله به سعه و گسترش و عنوان عامّ و كلّى خود باقى نيست و منحصراً در اين أفراد خاصّ و اشخاص مخصوص متعيّن است .
[ بطلان تفسير زيد بن ارقم از اهل بيت ]
و از آنچه گفته شد ، معلوم مىشود تفسيرى كه زيد بن ارقم از معنى اهل بيت نموده است من در آوردى است و شاهدى از لغت و سُنّت ندارد . او اهل بيت را به اهل و عَصَبه آنان كه صدقه بر آنها حرام است : آل على و آل عبّاس و آل جعفر و آل عقيل تفسير نموده است ، چنان كه حمّوئى با سند متّصل خود از يزيد بن حيّان روايت كرده است كه گفت : ما بر زيد بن ارقم داخل شديم او به ما گفت : رسول خدا صلّى الله عليه و آله براى ما خطبه خواند و گفت : إنّى تَارِكٌ فِيكُمُ الثّقَلَيْنِ : أحَدُهُمَا كِتَابُ اللهِ عَزّ وَ جَلّ ، مَنْ تَبِعَهُ كَانَ عَلَى الْهُدَى ، وَ مَنْ تَرَكَهُ كَانَ عَلَى الضّلالَةِ ، ثُمّ أهْلُ بَيْتِى . اذَكّرُكُمُ
هامش
خزينه داران علم خدا و معدنهاى وحى او هستند . عرض كردم : اولاد حسن عليه السلام چه منصبى دارند ؟ فرمود : خداوند تعالى امامت را در نسل حسين عليه السلام نهاد و اين است قول خدا عزّ و جل :وَ جَعَلَها كَلِمَةً باقِيَةً فِي عَقِبِهِ .عرض كردم : آيا اسامى آنها را براى من نمىگوئى ؟ فرمود : آرى ! مرا در وقتى كه به معراج بردند به سوى آسمان و نظر به ساق عرش كردم ديدم با نور نوشته بود : لا إله الّا الله ، محمد رسول الله أيّدْتُه بعلىّ و نَصَرْتُهُ به . و ديدم نورهاى فاطمه و حسن و حسين را و در سه جا ديدم عليّاً ، عليّاً ، عليّاً ، و محمّداً و محمّداً و موسى و جعفر و الحسن ؛ و الحجّة مانند ستاره درخشان در ميان آنها مىدرخشيد . من گفتم : اى پروردگار من كيستند اينها كه تو اسامى آنها را با اسم خودت قرين داشتى ؟ ! خداوند فرمود : يا محمّد ! ايشان اوصياء و امامان بعد از تو مىباشند . من آنان را از سرشت تو آفريدم خوشا به حال كسى كه دوستشان داشته باشد و واى بر كسى كه دشمنشان بدارد ، به بركت آنهاست كه من باران رحمت مىبارم و به واسطه آنهاست كه من ثواب مىدهم و عذاب مىنمايم . و پس از آن رسول خدا صلى الله عليه و آله دستش را به سوى آسمان برداشت و دعا كرد به دعاهائى كه چون گوش فرا دادم شنيدم مىگفت : اللّهم اجعل العلم و الفقه فى عقبى و عقب عقبى ، و فى ذرعى و ذرع ذرعى ( و فى زرعى و زرع زرعى ظ ) .