واضح و لايح است كه طبرانى اين روايت را اخراج نموده كما ستطّلع عليه فيما بعد انشاء الله تعالى . « 1 »
و نيز مِيرزا محمّد بدخشانى در « مفتاح النّجا » گفته است : حَاكِم از زيد بن ارقم ، و طبرانى در « معجم كبير » از زيد بن ارقم و زيد بن ثابت تخريج روايت كردهاند كه :
79 - قَالَ رَسُولُ اللهِ صلّى الله عليه و آله : إنّى تَارِكٌ فِيكُمُ الثّقَلَيْنِ مِنْ بَعْدِى : كتَابَ اللهِ وَ عِتْرَتى أهْلَ بَيْتِى ، وَ إنّهُمَا لَنْ يَتَفَرّقَا حَتّى يَرِدَا عَلَىّ الْحَوْضَ « 2 » .
ابن بطريق در كتاب « عمده » با سند متّصل خود از وليد بن صالح از زيد بن ارقم روايت مفصّل غدير و خطبهء مزبور را با عباراتى ديگر كه در مفاد و معنى شبيه روايت طبرانى هستند ، آورده است و درباره خصوص توصيه به ثقلين بدين عبارت از رسول خدا صلّى الله عليه و آله نقل مىكند كه :
80 - ألَا وَ إنّى فَرَطُكُمْ وَ إنّكُمْ تَبَعِى تُوشِكُونَ أنْ تَرِدُوا عَلَىّ الْحَوْضَ ، وَ أسْألُكُمْ حِينَ تَلْقَوْنّى عَنْ ثَقَلَىّ كَيْفَ خَلَفْتُمُونّى فِيهمَا ؟ ! فَأعْضَلَ عَلَيْنَا مَا ندْرِى مَا الثّقَلَانِ ؟ حَتّى قَامَ رَجُلٌ مِنَ الْمُهَاجِرينَ فَقَالَ : بِأبِى أنْتَ وَ امّى يَا نَبِىّ اللهِ مَا الثّقَلَانِ ؟ !
قَالَ : الأكْبَرُ مِنْهُمَا كِتَابُ اللهِ سَبَبٌ طَرَفُهُ بِيَد اللهِ تَعَالَى وَ طَرَفٌ بِأيْدِيكُمْ ، فَتَمَسّكُوا بِهِ وَ لَا تَزِلّوا وَ لَا تَضِلّوا ؛ وَ الأصْغَرُ مِنْهُمَا عِتْرَتِى - الخطبة « 3 » ، « 4 »
هامش
( 1 ) « عبقات » ج 1 ، ص 279 و ص 280 در ترجمهء احوال طبرانى .
( 2 ) « عبقات » ج 1 ، ص . 280 و اين عبارت را بدون كلمهء من بعدى سيد هاشم بحرانى در « غاية المرام » ص 213 حديث 16 از صاحب « العمدة » كه همان ابن بطريق است آورده است و گويد : صاحب « العمدة » با سند خود از طريق مخالفين اين روايت را از زيد بن ارقم آورده است و اين به خوبى مىرساند كه ابن بطريق شيعه بوده است .
( 3 ) « عبقات » ج 1 ، ص 340 و ص 341 در ترجمهء احوال ابن مغازلى آورده است كه : و نيز ابن مغازلى در كتاب « المناقب » على ما نقل عنه العلّامة ابن بطريق طاب ثراه فى كتابه الموسوم بالعمدة گفته : أخبرنا تا آخر خطبه كه بسيار طويل و شامل نكاتى دقيق است . و از اين تعبير صاحب « عبقات » از وى به طاب ثراه استفاده تشيّع و جلالت ايمان او مىشود .
( 4 ) اين روايت ابن مغازلى است كه در « مناقب » ص 16 تا ص 18 شمارهء 23 با سند متّصل