شود . و شتابنده و سرعت گيرندهء از آنها از دست او به در نمىرود تا بر او سبقت گيرد . و نيازمند به مالدارى نيست تا او را روزى دهد .
تمام اشياء در برابر او خاضعند و از مسكنت و فروتنى ، سر ذلّت در پيش افكنده و در مقابل عظمت او خوار و بىمقدارند ، و قدرت و توان فرار را از او به سوى غير او ندارد تا از نفع و ضرر عائدهء از او جلوگيرى به عمل آرند . و براى او همتائى نيست تا در قدرت و منزلت مانند و همسر او باشد ، و نظيرى در ذات و صفات او نيست تا مساوى او باشد .
اوست فانى كنندهء اشياء و موجودات پس از هستى آنها به طورى كه اشياء موجوده همانند اشياء معدومه گردند ( و صفحهء عالم هستى از مظاهر و ظواهر به عالم نيستى مبدّل شود ) . و فانى شدن دنيا پس از آفرينش آن ، شگفتانگيزتر از انشاء آن و پديد آوردن نخستين آن نيست . و هر آينه جميع حيوانات دنيا از مرغان آن و چهارپايان آن ، چه از آن چهارپايانى كه شبانگاه به طويله و بستنگاه خود آورده شده مىآرمند و چه آنها كه رها كرده شده در مراتع مىچرند ، و از اصناف اصول حيوان و از اجناس و انواع آنها ، و از آن گروه از حيواناتى كه بدون فهم و كم ادراكند و چه از آنها كه فهيم و صاحب درايتند ، چنانچه به دور هم گرد آيند و مجتمع گردند براى ايجاد كردن و پديد آوردن يك پشه توانائى ندارند و نمىدانند راه ايجاد آن كدام است ؟ عقولشان يكسره به حيرت اندر افتد و در دانستن طريق آن متحيّر و سرگردان بمانند ، و عاجز گردند و در آن صحراى عظيم انديشه ، ادراكاتشان گم شود و تباه گردد و افكارشان باز ايستد و برگردد با حال خوارى و ذلّت و شرمندگى ، حسرت زده و بار سنگين ملال و فرسودگى را بر دوش خود حمل نموده در حالى كه همه فهميدهاند كه مقهور قدرت قاهره و مغلوب قوت و سيطرهء سلطان حضرت اويند ، همگى به عجز و ناتوانى خود اقرار كردهاند كه از انشاء و پديد آوردن آن پشه عاجز و بر فانى كردن و از بين بردن آن نيز ضعيف و ناتوانند ( زيرا فانى كردن آن نيز با اسبابى است كه به دست خداوند است و تا او اراده نكند
امام شناسى (فارسى) — صفحة 365
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٣٦٥