أمّا السّبّ فسبّونى ، و أمّا البراءة عنّى فلا تتبرّؤا منّى ، فانّى ولدت على الفطرة ، و سبقت إلى الإسلام و الهجرة - يعنى معاوية « 1 » « آگاه باشيد كه به زودى مردى بر شما تسلّط پيدا مىكند كه فراخ گلو و شكم بزرگ است ، آنچه را كه بيابد مىخورد و آنچه را كه نيابد طلب مىكند . پس او را بكشيد ، و أبدا نمىتوانيد او را بكشيد . آگاه باشيد كه او شما را امر مىكند كه مرا سبّ كنيد و از من برائت جوئيد . امّا راجع به سبّ ، شما مرا سبّ كنيد . و امّا راجع به برائت ، شما از من برائت مجوئيد ، زيرا كه من بر فطرت اسلام متولّد شدهام و در اسلام و هجرت ، سبقت گرفتهام - و مراد حضرت از اين مرد ، معاويه بوده است » .
[ اخبار آن حضرت از وقايع پس از خود ]
و محمود زمخشرى در كتاب « فائق » از گفتار امير المؤمنين عليه السّلام آورده است كه گفتهاند : إنّ من وراءكم امورا متماحلة ردحا و بلاء مبلحا « 2 » « بدرستى كه در پشت سر شما امور دراز مدّت سخت و سنگين و بلايا و فتنههاى خسته كننده و از پاى در آورنده ، واقع مىشود » .
ابن أثير جزرى گويد : ردح به معناى ثقل است ، گفته مىشود : امرأة رداح يعنى ثقيلة الكفل . و از همين قبيل است حديث على عليه السّلام : إنّ من ورائكم امورا متماحلة ردحا . متماحله به معناى متطاوله مىباشد ( يعنى طويل و دراز مدّت ) . و ردح ثقيل و عظيم است ( يعنى سنگين و بزرگ ) و مفرد آن رداح است ، و مراد حضرت فتنهها
هامش
( 1 ) - « مناقب » طبع سنگى ، ج 1 ، ص 429 و اين روايت را مجلسى در « بحار الانوار » طبع كمپانى ، ج 9 ، ص 419 از « شرح نهج البلاغهء » ابن ابى الحديد روايت نموده است . و ابن ابى الحديد در شرح از طبع مصر ، دار الاحياء ، ج 4 ، ص 54 تا ص 128 اين خطبه را آورده و در شرح آن مفصّلا از سبّ امير المؤمنين عليه السّلام از زمان معاويه تا زمان عمر بن عبد العزيز ، و افرادى كه سب مىكردهاند و نام منحرفين و معاندين آن حضرت ، و روايات موضوعه در ذمّ آن حضرت را مفصّلا بحث كرده است و حاوى تحقيقات تاريخى است .
( 2 ) - « مناقب » ابن شهرآشوب ، طبع سنگى ، ج 1 ، ص 429 .