خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم كه گفت :
أعْلَمُ امَّتِى مِنْ بَعْدِى عَلِىُّ بْنُ أبِى طَالِبٍ . « 1 »
« داناترين و دانشمندترين امّت من پس از من على بن أبى طالب است . »
تا دل انسان منوّر به نور خدائى نشود و به أسرار عالم خارج مطّلع نگردد ؛ و واقعيّت ملكى و ملكوتى را آنچنان كه بايد در نيابد ؛ و ادراك نكند ؛ نمىتواند حكم به حقّ در تمام امور بنمايد ؛ و قضاوت به حقّ در تمام مسائل و موارد بكند . خداوند سبحانه و تعالى به حضرت داود على نبيّنا و آله و عليه الصّلوة و السّلام ، خطاب مىكند كه :
يا داوُدُ إِنَّا جَعَلْناكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَ لا تَتَّبِعِ الْهَوى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ بِما نَسُوا يَوْمَ الْحِسابِ
. « 2 »
« اى داود ! ما تو را در روى زمين خليفه و جانشين و نمايندهء خود نموديم ؛ و بنابراين در ميان مردم به حقّ حكم كن ! و از هوى پيروى مكن ! زيرا كه هواى نفس تو را از راه خدا گمراه مىكند . و حقّاً آن كسانى كه از راه خدا گمراه شدهاند ؛ از براى ايشان عذاب شديدى است ، به علّت آنكه روز حساب را فراموش كردهاند . »
در اينجا مىبينيم خداوند حكم به حقّ را مترتّب بر خلافت نموده است ؛ و تا اين خلافت الهيّه متحقّق نگردد ؛ حكم به حقّ صادر نمىشود . و هر كس از خلافت الهيّه سرپيچد ؛ و از هواى نفس أمّاره متابعت كند ، گم و گمراه مىشود ؛ و دريچهاى از عالم نور به سوى وى گشوده نخواهد شد ، زيرا نسيان و فراموشى خدا و روز قيامت ، راهى است ضدّ راه خلافت الهيّه كه لازمهاش بيدارى و هشيارى و تنبّه و عرفان و تعهّد و مسؤوليّت و عمل بر طبق برنامهء عبوديّت است .
روايات و احاديثى كه از طريق خاصّه و عامّه ، در تفرّد أمير المؤمنين عليه السّلام ، در
هامش
( 1 ) - همان كتاب ، حديث شمارهء 2 .
( 2 ) - آيه 26 ، از سورهء 38 : ص