و در لفظ روايت سعيد بن جُبير از ابن عبّاس آمده است كه : يَا عَلِىٌ أنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ أنْتَ بَابُهَا ! وَ لَنْ تُؤتَى الْمَدِينَةُ إلَّا مِنْ قِبَلِ الْبَابِ .
« اى على ! من شهر علم هستم و تو در آن مىباشى ! و هيچ گاه در اين مدينه نمىتوان داخل شد مگر از جانب دَرَش . »
3 - از جابربن عبد الله روايت است كه گفت : شنيدم از رسول خدا صلّى الله عليه و آله و سلّم كه در روز حُدَيبِيّه در حالى كه دست على را گرفته بود ، مىگفت : هَذَا أميرُ الْبَرَرَةِ ، وَ قَاتِلُ الْفَجَرَةِ ، مَنْصُورٌ مَنْ نَصَرَهُ ، مَخْذُولٌ مَنْ خَذَلَهُ . و پس از آن صداى خود را بلند كرد و گفت : أنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِىٌ بَابُهَا ؛ فَمَنْ أرَادَ الْمَدِينَةَ فَلْيأتِ الْبَابَ .
و در لفظ ديگرى اينطور است كه : أنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ وَ عَلِىُّ بَابُهَا ؛ فَمَنْ أرَادَ الْعِلْمَ فَلْيأْتِ الْبَابَ .
روايات مشابه المضمون با روايت أنا مدينهء العلم و علىُّ بابُها
و در كتب أحاديث ، روايات ديگرى است كه علمآءِ أعلام در تأليفات گرانقدر خود آوردهاند ؛ و آنها صحّت حديث أنَا مَدِينَةُ الْعِلْمِ را تثبيت مىكنند . از اين قبيل است
1 - أنَا دَارُ الْحِكْمَةِ وَ عَلِى بَابُهَا « 1 »
« من خانهء حكمت هستم و على در آن خانه است
2 - أنَا دارُ الْعِلْمِ وَ عَلِى بَابُهَا . « 2 »
« من خانهء علم هستم و على دَرِ آن خانه است . »
3 - أنَا مِيزَانُ الْعِلْمِ وَ عَلِى كفَّتَاهُ . « 3 »
هامش
( 1 ) - ترمذى در « جامع صحيح » خود ج 2 ، ص 214 و أبونُعيم در « حلية الأولياء » ج 1 ، ص 64 و بغوى در « مصابيح السُّنَّة » ج 2 ، ص 275 و جماعت ديگرى كه تعدادشان از شصت تن متجاوز است از حافظان و إمامان حديث ، اين روايت را تخريج كردهاند . ( اين تعليقه با شش تعليقهء ديگر از « الغدير » آورده شده است . )
( 2 ) - بغوى در « مصابيح السنُّ » همانطور كه طبرى در « ذخائر العقبى » ص 77 گويد و جماعت ديگرى اين حديث را تخريج كردهاند .
( 3 ) - ديلمى در « فردوس الأخبار » مسنداً از ابن عبّاس مرفوعاً آورده است و جماعت ديگرى از او متابعت نمودهاند ؛ همچون : عجلونى در « كشف الخفاء » ، ج 1 ، ص 204 و غير او كه اين حديث را تخريج نمودهاند .