علم أمير المؤمنين ذكر كرده است ؛ هيچ شكّى نيست كه او از علمآء امَّت است ؛ و مردم در اين علم به او محتاجند ؛ و چگونه اينطور نباشد ؛ در حالىكه او وصىّ پيغمبر صلّى الله عليه و آله و سلّم در ابلاغ عِلْم ، و وديعههاى حقايق معارف است . پس در اين مطلب كسى گفتگوئى ندارد . و أمّا آنچه را كه مصنّف از صحيح تُرمَذِى دليل آورده است ، صحيح است .
و از جمله حافظ شهاب الدّين أحمد بن محمّد قَسْطَلانىّ مصرىّ شافعىّ متوفّى در 923 است كه در كتاب « الْمَواهِبُ اللَّدُنّيّة » كه در اسمآءِ پيغمبر أعظم صلّى الله عليه و آله و سلّم نگاشته است مَدِينَةُ الْعِلْم را از أسماء آن حضرت شمرده است ؛ و اين از روى تمسّك به اين حديث است ؛ همانطور كه زَرقانىّ در شرح آن ، ج 3 ، ص 143 آورده است .
و از جمله شهاب الدّين أحمد بن محمّد بن حَجَر هَيتَمىّ مَكّى متوفّى در 974 است كه آن را در « الصَّواعِقُ الْمُحْرِقَة » ص 73 ، و نيز در شرح هَمْزِيّهء بوصيرىّ ، « 1 » آورده است ، آنجا كه بوصيرى گويد :
كمْ أبَانَتْ آياتُهُ مِنْ عُلُومٍ * عَنْ حُرُوفٍ أبَانَ عَنْهَا الْهِجآءُ
و چه بسيار آيات او كه علوم مختلفى بودهاند ؛ از دانشها و كلماتى پرده برداشت كه حروف تهجّى الف و باء ، در جميع علوم از آن پرده برداشته است » و نيز آنجا كه بوصيرى گويد :
وَ وَزيرُ ابْنُ عَمِّهِ فِى الْمَعَالِى * وَ مِنَ الْأهْلِ تَسْعَدُ الْوُزَرآءُ
« على در مقاماتِ بلند ، و درجات رفيعه و كارهاى بزرگ و خطير ، وزير پسر عمويش بود . آرى وزيران از روى پيوندى كه با مقام أعلا داشته باشند نيكبخت
هامش
( 1 ) - شرف الدّين أبوعبد الله محمّد بن سعيد دَلاصى مصرى بُوصيرى متوفّى در سنهء 694 از أعلام شعراء در عصر خود بوده است ؛ قصيدهء ميميّهء او كه به اين أبيات شروع مىشود :أمِنْ تَذَكُّر جِيران بذى سلم مزجت * دمعاً جرى من مقلة بدم
أمّ هبّت الريح من تلقاءِ كاظمة * و أومض البرق فى الظلماء مِنْ اضماز قصائد مشهور و كم نظير در مدح حضرت رسول الله خاتم النّبيين است ؛ و داراى شرحى است مفيد كه با معلّقات سبع در يك مجموعه به طبع رسيده است .