سپس به منى آمده ، و شيطان را هفت بار سنگ زده ، و قربانى كرده ، و سر تراشيده ، و در اين مدت پاى و سر برهنه به دنبال حبيب در جستجو و در تكاپو بوده است .
[ معناى عيد فطر و عيد قربان ]
اينك جاى آن دارد كه موقع خروج از إحرام است ، به شكرانهء قبولى اعمال و پذيرش اين أعمال سخت ، و در عين حال شيرين و لذتبخش عيد بگيرد ، و الحمد للّه بگويد ، و به مراسم عيد كه آن هم باز ذكر خدا و تطهير بيشترى است ، مهيّا گردد ، نماز عيد بخواند ، و زبان به تقديس و تمجيد الهى بگشايد ، و از جمال و جلال او بيان كند ، و از محاسن و زيبائىهاى او إعلان وحدت و توحيد ذات و أسماء و صفات و أفعال را در عالم منتشر كند و بگويد : الله أكبر الله أكبر لا إله إلّا الله و الله أكبر الله أكبر و للّه الحمد الله أكبر على ما رزقنا من بهيمة الأنعام ، الحمد للّه على ما أبلانا .
و نه تنها خود حجّاج ، بلكه جميع مسلمين در سراسر بقاع عالم بدين موهبت عظمائى كه نصيب برادرانشان در آن مواقف كريمه شده است ، عيد بگيرند ، و به دنبال اعمالى كه در ذوالقعده و ده روز از ذوالحجّه به جاى آوردهاند ، قربانى كنند ، و نماز عيد بخوانند ، و براى جماعت با إمام ، پاى برهنه به صحرا روند .
روز جمعه عيد است ، چون روز اجتماع مردم به نماز جمعه و شنيدن خطبهها و تطهير است . و به همين جهت إسلام نام آن را جمعه گذارد ، يعنى روز اجتماع و بهم پيوستگى امّت مسلمان ، و در قبل از إسلام آن را يوم العروبة مىگفتند . إسلام نماز جمعه را واجب كرد ، به وجوب عينى تعيينى در هر زمان تا روز قيامت و تارك آن را لعنت فرستاد . و ليكن شرط صحّت آن با جماعت و در تحت نظر و إمامت إمام عادل و يا منصوب از ناحيهء اوست . در زمان حضور إمام ، خودش إقامه مىكند ، و در زمان غيبت بر فقيه عادل جامع الشرائط كه به أدلّهء نيابت عامّه ، متكفّل وظائف إمام است واجب است اقامه كند .
نماز جمعه واجب است به وجوب مطلق ، نه به وجوب مشروط ، مانند حج نسبت به استطاعت ، بلكه مانند نماز ظهر است نسبت به طهارت و غسل و وضوء . و بنابراين إمام و حاكم شرع ، شرط انعقاد و صحّت و شرط واجب است نه شرط