پس آن چيزى كه خداوند مؤمنين را أمر كرد كه در آن چيز از خداوند بترسند بعينه همان چيزى است كه خداوند كامل و تمام كرد . و ترس از خداوند دربارهء آن عبارت است از آنكه : خداوند اين دين را از آنان بگيريد و اين نعمت موهوبه را از آنها سلب كند .
و مىدانيم كه خداوند در قرآن مجيد بيان كرده است كه علّتى براى سَلْب نعمت غير از كفرانِ آن نعمت نيست ، و شخص كفران كننده را به أشدّ تهديد تحذير فرموده است ، آنجا كه گويد :
ذلِكَ بِأَنَّ اللَّهَ لَمْ يَكُ مُغَيِّراً نِعْمَةً أَنْعَمَها عَلى قَوْمٍ حَتَّى يُغَيِّرُوا ما بِأَنْفُسِهِمْ وَ أَنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ .
« 1 »
« و اين به جهت آنست كه خداوند هيچگاه منهاجش بر آن قرار نگرفته است كه : نعمتى را كه به قومى ارزانى داشته است آن را تغيير دهد ، تا آن زمانى كه ايشان آنچه را كه در نفوس خود آنهاست تغيير دهند . و خداوند شنوا و داناست . »
و آنجا كه گويد :
وَ مَنْ يُبَدِّلْ نِعْمَةَ اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُ فَإِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقابِ .
« 2 »
« و هر كس نعمت خداوند را كه به او داده شده است ، تبديل نمايد پس خداوند عقابش و عذابش شديد است . »
و در قرآن كريم پروردگار تعالى مثال كلّى مىزند براى نعمتهاى خود كه به بندگان مىدهد ، و براى عاقبت أمر آنها چنانچه به كفران مبدّل كنند ؛ مىفرمايد :
وَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا قَرْيَةً كانَتْ آمِنَةً مُطْمَئِنَّةً يَأْتِيها رِزْقُها رَغَداً مِنْ كُلِّ مَكانٍ فَكَفَرَتْ بِأَنْعُمِ اللَّهِ فَأَذاقَهَا اللَّهُ لِباسَ الْجُوعِ وَ الْخَوْفِ بِما كانُوا يَصْنَعُونَ .
« 3 »
« و خداوند مثال مىزند مثال قريه و شهرى را كه در آن امنيت كامل و سكون تامّ حكمفرما بود ، و اهلش در آسايش و اطمينان زيست مىنمودند ، و روزىهاى فراوان از هر جانب به آنها مىرسيد ؛ تا آنكه اهل آن قريه و شهر آن نعمتها را كفران
هامش
( 1 ) - آيه 53 ، از سورهء 8 : انفال .
( 2 ) - آيه 211 ، از سورهء 2 : بقره .
( 3 ) - آيه 112 ، از سورهء 16 : نَحْل .