مِنْ فُضُولِ الْحُطَامِ ، وَ لَكنْ لِنَرَى الْمَعَالِمَ مِنْ دِينِك ، وَ نَظْهِرَ الْإصْلَاحَ فِى بِلَادِك ، وَ يأْمَنَ الْمَظْلُومُونَ مِنْ عِبَادِك ، وَ يعْمَلُ بِفَرائِضِك وَ سُنَنِك وَ أحْكامِك .
فَإنْ لَمْ تَنْصُرُونَا وَ تَنصِفُونَا قَوِى الظَّلَمَة عَلَيكمْ وَ عَمِلُوا فِى إطفَاءِ نُورِ نَبِيكمْ ، وَ حَسْبُنَا اللهُ وَ عَلَيهِ تَوَكلْنَا وَ إِلَيهِ أَنَبْنَا وَ إِلَيهِ الْمَصِيرُ . « 1 »
« بار پروردگارا ! حقّاً تو مىدانى كه آنچه در ماست ( از ميل به قيام و إقدام و أمر به معروف و نهى از منكر و نصرت مظلومان و سركوبى ظالمان ) به جهت ميل به رغبت رسيدن به سلطنت و قدرت مفاخرت انگيز و مباراتآميز نيست ، و نه از جهت درخواست زيادىهاى أموال و حُطام دنيا ! بلكه به علّت آنست كه نشانهها و علامتهاى دين تو را ببينيم ، و در بلاد و شهرهاى تو صلاح و اصلاح ظاهر سازيم ، و تا اينكه ستمديگان از بندگانت در أمن و أمان بسر برند ، و به واجبات تو و سنّتهاى تو و احكام تو رفتار گردد .
پس هان اى مردم ! اگر شما بخواهيد ما را يارى ندهيد و از در انصاف با ما در نيائيد ، اين حاكمان جائر و ستمكار بر شما چيره مىگردند و قواى خود را بر عليه شما به كار مىبندند و در خاموش نمودن نور پيغمبرتان مىكوشند . و خداى براى ما كافى است ، و بر او توكل مىنمائيم و به سوى او باز مىگرديم و به سوى اوست همهء بازگشت ها . »
و تكان علمى توسّط حضرت صادق عليه السّلام صورت گرفت . پس از قيام مسلمين بر عليه حكومت بنى اميه و قيام أبو مسلم خراسانى ، شرائط إمارت و رياست براى حضرت صادق عليه السّلام از همه فراهمتر و مقتضيات و شرائط و مُعِدّاتش از همه بيشتر بود . ولى حضرت در اين صراط قدمى ننهاد . زيرا به خوبى مىدانست اگر حكومت را در دست گيرد تمام وقتش بايد مصروف به اصلاحات عملى و مباشرت در تنظيم بلاد و شهرها و تغيبر و تبديل رؤساى جور به رؤساى عدل ، و تنظيم ديوان و قضآء و ساير امور از جنگ و سركوبى مخالفان گردد ، و ديگر مجال مكتب علمى و بيان آئين رسول خدا ، و فقه و تفسير و حديث و تبديل آن سنّتهاى علمى جاهلى به سنّتهاى محمّدى و كشف حقيقت أمر براى مردم و إرائه ولايت ، و باطن نبوّت ، و
هامش
( 1 ) - « تُحَف العُقُول » ص 239 .