و همين مضمون از جريان را أحمد بن أبى يعقوب كاتب عبّاسى معروف به يعقوبى در تاريخ خود نقل كرده است ، با اين تفاوت كه چون بَراء بن عازب به دَرِ خانهاى كه بنى هاشم در آن بودند ، آمده ، و در را زد ، و گفت : با أبو بكر بيعت كردهاند ؛ بعضى از آنها گفتند : هيچگاه مسلمين كار تازهاى را كه از ما مخفى باشد نخواهند كرد ، و ما أولى و سزاوارتريم به محمّد . عبّاس گفت : فَعَلُوهَا وَ رَبِّ الْكعْبَة سوگند به پروردگار كعبه كه كردند دربارهء خلافت آنچه را مىخواستند .
و مهاجرين و انصار شك در خلافت على نداشتند . و چون از منزل خارج شدند ، فضل بن عبّاس كه سخنگوى قريش بود گفت : يا مَعْشَرَ قُرَيشٍ ! إنَّهُ مَا حَقَّتْ لَكُمُ الْخِلافَة بِالتَّمويهِ ، وَ نَحْنُ أهْلُهَا دُونَكُمْ ، وَ صَاحِبُنَا أولَى بِهَا مِنْكُمْ !
« اى جماعت قريش ! براى شما خلافت با خدعه و مكر ثابت و مستقرّ نمىشود ! و ما اهل خلافتيم نه شما ! و صاحب ما ( على ) به خلافت سزاوارتر است از شما » !
و عُتبَة بنُ أبى لَهب برخاست و گفت :
مَا كُنْتُ أحْسِبُ أنَّ الأمْرَ مُنصَرِفٌ * عَنْ هَاشِمٍ ثُمَّ مِنْهَا عَنْ أبى الْحَسَن 1
عَنْ أوَّلِ النَّاسِ إيمَاناً وَ سَابِقَة * وَ أعْلَمِ النَّاسِ بِالْقُرْآنِ وَ السُّنَنِ 2
وَ آخِرِ النَّاسِ عَهْداً بِالنَّبِى وَ مَنْ * جِبْرِيلُ عَونٌ لَهُ فِى الْغَسْلِ وَ الكفَن 3
مَنْ فِيهِ مَا فِيهِمْ لا يمْتَرُونَ بِهِ * وَ لَيسَ فِى الْقَوْمِ مَا فِيهِ مِن الْحَسَن « 1 » 4
هامش
( 1 ) إبن اثير جزرى در « أسد الغابة » ج 4 ، ص ص 40 اين أبيات را از فضل بن عبّاس بن عُتبة بن أبى لَهَب نقل كرده است كه در مرثيهء أمير المؤمنين عليه السّلام گفته است . و بنابراين معناى بيت سوّم : وَ مَن جبريلُ عَوْنٌ له فى الغسل و الكَفْن اين مىشود كه : على آن كسى است كه جبرائيل در غسل دادن و كفن كردن او معين و كمك كار بود . و غسل و كفن اسم مصدر و يا مصدرى هستند كه معناى مجهول دارند نه معناى فعل معلوم زيرا كه فضل بن عبّاس بن عُتْبَة در وقت رحلت رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم يا به دنيا نيامده بوده است ؛ و يا طفل بوده است . و عبد الجليل قزوينى رازى در كتاب « النصّ » كه معروف است به « بَعْضُ مَثَالبِ النَّواصِبِ فى نَقْضِ بَعْضِ فَضَائح الرَّوافض » كه در حدود سنهء 560 هجرى قمرى نوشته شده است ، اين ابيات را به اضافهء يك بيت ديگر :مَن ذَا الَّذِى رَدَّكمْ عَنْهُ فَنَعْلَمَهُ * هَا إنَّ بَيعَتَكمْ مِنْ أغْبَنِ الْغَبْنِبه خُزيمة بن ثَابت ذو الشَّهادتين كه محلّ و مرتبت او در صحابه بدان حدّ بوده است كه : رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به گواهى او تنها بدون ضميمه با شاهد ديگر حكم مىكردند ، نسبت داده است كه : چون شنيد كه با ابوبكر -