رسول خدا ( ص ) على را أمِيرُ الْبَرَرَة و إمَامُ الْبَرَرَة ناميد ؛ يعنى و رئيس و سَيِّد و پيشواى خوبان و نيكوكاران .
حَمّوئى با سند متّصل خود روايت كرده است از عبد الرّحمن بن بَهْمان كه گفت : شنيدم از جابربن عبداللّه انصارى كه گفت : از رسول خدا ( ص ) شنيدم در حالى كه در روز حُدَيبيّه بازوى على را گرفته بود مىفرمود : هَذَا أمِيرُ الْبَرَرَة قَاتِلَ الْفَجَرَة ، مَنْصُوُر مَنْ نَصَرَهُ ، مَخْذُولُ مَنْ خَذَلَهُ . [ قَالَ جَابِرُ ] مَدّبِهَا صَوْتَهُ . « 1 »
« اين است امير نيكوكاران ، كشنده فاجران ، منصور است هر كه او را يارى كند ، مخذول است هر كه دست از يارى او بردارد . ( جابر گفت : ) رسول خدا صداى خود را در ابلاغ اين كلام بلند كرد . »
موفّق بن أحمد خوارزمى ، از أبو منصور شهردار بن شيرويه ديلمى با سند متّصل خود از أصْبَغ بن نُبَاتَه روايت مىكند كه او گفت : لَمَّا اصِيبَ زَيْدُ بْنُ صُوحَانَ يَوْمَ الْجَمَلِ أتَاهُ عَلىُّ ( ع ) وَ بِهِ رَمَقُ ؛ فَوَقَفَ عَلَيْه وَ هُوَ لِمَا بِهِ فَقَالَ : رَحِمَكَ اللهُ يَا زَيْدُ ، فَوَ اللهِ مَا عَرَفْنَاكَ إلَا خَفِيفَ الْمَؤوُنَة كَثِيرَ الْمَعُونَة ! قَالَ : فَرَفَعَ إلَيْهِ رَأسَهُ وَ قَالَ :
أنْتَ مَوْلَاىَ - يَرْحَمُكَ اللهُ - فَوَ اللهِ مَا عَرَفْتُكَ إلّا بِاللهِ عَالِماً ، وَ بِآياتِهِ عَارِفاً ! وَ اللهِ مَا قَاتَلْتَ مَعَكَ مِنْ جَهْلٍ وَ لَكِنى سَمِعْتُ حُذَيْفَة بْنَ الْيَمَانِ يَقُولُ : سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ ( ص ) يَقوُلُ : عَلِىُّ أمِيرُ الْبَرَرَة ، وَ قَاتِلُ الْفَجَرَة ، مَنْصُورُ مَنْ نَصَرَهُ ، مَخْذُولُ مَنْ خَذَلَهُ . ألَا وَ إنَّ الْحَقَّ مَعَبهُ وَ يَتَبَعُهُ ألَا فَمِيلُوا مَعَهُ . « 2 »
« چون به زيد بن صوحان در روز جنگ جَمَل جراحت رسيد على ( ع ) به نزد او آمد ، و هنوز رمقى در بدن او بود . و در اين حال كه زيد در حال جان دادن بود على بر بالاى سر او ايستاد و گفت : اى زيد ! خدايت رحمت كناد ! سوگند به خدا ما نشناختيم تو را مگر سبكبار ، و سنگين مساعد و كمك كار !
زيد سر خود را به سوى او بلند كرد و گفت : تو مَوْلاى من هستى ! سوگند به خدا نيافتم تو را مگر آنكه به خدا عالم بودى ! و به آيات او عارف بودى ! سوگند به
هامش
( 1 ) . « فرآئد السِّمطين » ج 1 ، باب 32 حديث 119 ، ص 157 ؛ و « غاية المرام » قسمت أوّل ، ص 17 ، حديث هفتم . و ابن شهرآشوب در « مناقب » ج 1 ص 548 و ص 549 آورده است كه اين قضيه را خطيب در « تاريخ بغداد » در سه جا ذكر كرده است .
( 2 ) . « مناقب » خوارزمى ، طبع نجف ، فصل دوّم ، قتال اهل جمل ، ص ، و « غاية المرام » ، قسمت اوّل ، ص 21 و ص 22 ، حديث چهل و دوم .