آنچه در آن مجلس از نطقها و خطابهها خوانده شد كه از اين أمر جلوگيرى به عمل آيد مؤثّر واقع نشد ، و مخصوصا جناب شريعتمدار دامغانى مستدلّا بيان كرد كه : ماههاى شمسى كه طبق حركت آفتاب در برجها معيّن و مقرّر است بهتر است از ماههاى ساختگى باستانى كه با اصول علمى هيچگونه موافقت ندارد .
[ تبديل سالهاى شمسى به باستانى در دورهء پنجم ]
أصل اين پيشنهاد به وسيلهء أرباب كيخسرو شاهرخ « 1 » مرد زرتشتى مذهب و دشمن اسلام و از أعضاء فراماسونرى ايران ، و به تشويق و ترغيب سيّد حسن تقى زاده « 2 » مهرهء خاص أجنبى ، و از رؤسآء و سابقهداران شصت سالهء فراماسونرى در ايران صورت گرفت .
سيّد محمّد تديّن « 3 » چنان كه از گفتار او در همان مجلس پيداست ، سهم به سزائى در اين انگيزه داشته است .
اين پيشنهاد بدين طور بود كه در تاريخ رسمى شمسى كشور ، دو تغيير بايد داده شود : أوّل - نام ماههاى عربى از حمل و ثور و جوزا به نام ماههاى ايران باستانى : فروردين ، ارديبهشت ، خرداد ، تير ، امرداد ، شهريور ، مهر ، آبان ، آذر ، دى ، بهمن ، اسفند « 4 » تبديل شود .
دوّم - در تعداد روزهاى اين بروج ، شش ماه أوّل را 31 روز ، و پنج ماه دوّم را 30 روز ، و ماه آخر را 29 گرفت ، اين مىشود سيصد و شصت و پنج روز . و براى خوردهء آن هر چهار سال يك بار اسفندماه را 30 روز بگيرند ، و آن سال را 366 روز محاسبه كنند .
مىگفتند : اين طريق از تقويم سلطان ملكشاه سلجوقى أخذ شده است ، و چون او ملاحظه كرد كه سالهاى شمسى به واسطهء عدم محاسبهء تعديلات ، و عدم
هامش
( 1 ) - به كتاب « فراموشخانه و فراماسونرى در ايران » تأليف اسماعيل رائين ، طبع پنجم ، جلد دوّم از ص 142 تا ص 147 و نيز به صفحات 49 و 50 و 54 و 75 و 451 مراجعه شود .
( 2 ) - به همين كتاب ، جلد سوّم از ص 531 تا ص 534 مراجعه شود .
( 3 ) - سيّد محمّد تديّن در كمك و مساعدت روى كار آمدن پهلوى سهمى به سزا داشته است ، و ساليان دراز مقام وكالت مجلس و وزارت را در عهد او ، و پس از او در عهد پسرش عهدهدار بود .
( 4 ) - اين نامها را مسعودى در كتاب « التنبيه و الإشراف » ص 184 آورده است .