تأخير ماههاى حرام ، و يا بخصوص تأخير حجّ از موقع واقعى خود بگيريم ، بلكه آيه مباركه به عموم و إطلاق شامل هر دو گونه از نسىء مىگردد ، و نقل روايات مشهوره بل مستفيضه نيز اين معنى را تأييد مىكند .
[ عدم مشروعيَّت تبديل ماههاى قمرى به شمسى ]
و بنا بر اين در شرع أنور اسلام هم تأخير حرمت ماههاى حرام از محلّ خود حرام است ، و هم تأخير آداب و أحكام و دستوراتى كه در زمانهاى مشخّص همچون ماه رمضان براى روزه و ماه ذوالحجّة براى حجّ مقرّر شده است . و على هذا تبديل ماههاى قمرى به ماههاى شمسى و تبديل سالهاى قمرى به شمسى بههيچوجه من الوجوه جايز نيست .
مسلمان نمىتواند روزهء رمضان را در شوّال و يا يكى از ماههاى معتدل ديگر بگيرد و به جهت اعتدال هوا و كوتاه شدن روزها در فصل زمستان آن را بجاى آورد ، يعنى نمىتواند روزهء خود را به حساب سالها و ماههاى شمسى قرار دهد .
مسلمان نمىتواند حجّ ذوالحجّهء خود را در محرّم و يا يكى از ماههاى معتدل ديگر به جهت تناسب هوا و فروش أمتعه و امور اعتباريّه و مصالح ماديّه و دنيويّهء خود ، در فصل بهار و يا پائيز قرار دهد ، يعنى نمىتواند حجّ خود را به حساب سالها و ماههاى شمسى بجاى آورد .
و همچنين نسبت به ساير تكاليف از واجبات و مستحبّات و محرّمات و مكروهات و همچنين نسبت به أحكام اجتماعيّه و سنّتهاى اعتباريّه و آداب و رسوم و عاداتى كه در جامعه با آن مواجه است .
مسلمان نمىتواند سال شمسى را ملاك و ميزان براى أعمال و تاريخ خود معيّن و مقرّر دارد ، زيرا كه در قرآن مجيد با صراحت سال مسلمان را سال قمرى قرار داده ، و
إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتابِ اللَّهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ مِنْها أَرْبَعَةٌ حُرُمٌ
« 1 » را إعلان كرده است .
اين آيه از چند جهت صراحت دارد بر آنكه سالها و ماههاى رسمى اسلامى سالها و ماههاى قمرى است :
هامش
( 1 ) - آيه 36 ، از سورهء 9 : توبه .