شريعت حقّهء خداوندى است » .
و در تفسير فرمودهاند : گر چه براى ولايت معانى بسيارى ذكر كردهاند ، لكنّ الأصل فى معناها ارتفاع الواسطة الحائلة بين الشّيئين بحيث لا يكون بينهما ما ليس منهما .
« و ليكن اصل در معناى آن ، برداشته شدن واسطهاى است كه بين دو چيز حائل شده باشد ، بطورى كه بين آن دو چيز ، غير از آن دو چيز باقى نماند » .
و سپس براى نزديكى چيزى به چيز ديگرى به انحاء وجوه قرب و نزديكى استعاره آوردهاند ، همچون قرب نسبى ، و قرب مكانى ، و قرب منزلتى ، و صداقت و غير ذلك .
و به همين مناسبت بر هر يك از دو طرف ولايت ، ولىّ گفته مىشود ، بالأخصّ به جهت آنكه هر يك از آن دو نسبت به ديگرى حالتى را دارد كه غير آن ندارد . و بنابر اين خداوند سبحانه ولىّ بندهء مؤمن خود است ، به علّت آنكه ، امور او را زير نظر دارد ، و شئون او را تدبير مىكند ، و او را در صراط مستقيم هدايت مىنمايد ، و او را در امورى كه سزاوار اوست ، و يا سزاوار او نيست ، امر مىكند و نهى مىنمايد ، و در دنيا و در آخرت او را نصرت و يارى مىنمايد .
و مؤمن حقيقى و واقعى نيز ولىّ پروردگارش مىباشد ، زيرا كه خود را در اوامر و نواهى او تحت ولايت او درمىآورد ، و نيز در جمع بركات معنويّه ، از هدايت ، و توفيق و تأييد ، و تسديد ، و آنچه در پى دارند ، از مكرّم داشتن به بهشت و مقام رضوان خدا ، در تحت ولايت و پذيرش خداوند خود است .
و على هذا بر هر تقدير ، أولياى خدا ، خصوص مؤمنان هستند ، چون خداوند در حيات معنوى و زندگانى جاودانى ، خود را ولىّ ايشان مىشمرد ، و مىگويد :
وَ اللَّهُ وَلِيُّ الْمُؤْمِنِينَ
« 1 » « و خداوند ولىّ مؤمنان است » .
امّا چون در آيه 62 ، از سورهء 10 : يونس داريم :
أَلا إِنَّ أَوْلِياءَ اللَّهِ لا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
. « آگاه باشيد كه براى اولياى خداوند هيچ گونه ترس و
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران : 3 - آيه 68 .