تخطي إلى المحتوى الرئيسي

امام شناسى (فارسى) — صفحة 166

مساهمون:

ص١٦٦
يك انگشت آب‌ها ، و بر روى يك انگشت خاك‌ها ، و بر روى يك انگشت ساير مخلوقات . و بعدا از روايتى كه از ابن مسعود دربارهء يك نفر از أخبار نقل مىكند ، كه به خدمت رسول الله آمد ، و از اين مقولات سخنانى گفت ، و از خندهء حضرت رسول كه دليل بر امضاى كلام او گرفته است ، اثبات جسميّت و جهت و كيف براى خدا مىكند . و پس از مردن محمّد بن عبد الوهّاب ، پيروان او نيز اثبات جسميت و جهت و وجه و دو دست و دو چشم و پائين آمدن به آسمان دنيا ، و راه رفتن ، و نزديك شدن و غير اينها را با همين معانى معمولى و متعارف براى خدا نمودند . در رسالهء چهارم از پنج رساله‌اى كه مجموعهء آنها به « الهديّة السّنيّة » ناميده مىشود ، و متعلّق به عبد اللّطيف : نوادهء پسرى محمّد بن عبد الوهّاب است ، چون برخى از اعتقادات وهّابيّه را مىشمرد ، كه آنها با عبارت ابو الحسن اشعرى مطابقت دارد مىگويد : خداوند تعالى بر روى عرش خود است همچنان كه مىگويد :
الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى
. و او دو دست دارد بدون كيفيّت همچنان كه مىگويد : لما خلقت بيدىّ - بل يداه مبسوطتان . و او دو چشم دارد بدون كيفيّت ، و او چهره و صورت دارد ، همچنان كه مىگويد :
وَ يَبْقى وَجْهُ رَبِّكَ ذُو الْجَلالِ وَ الْإِكْرامِ
. و بر اين مطالب گواهى مىدهد : رواياتى كه از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم وارد شده است كه : خداوند به سوى آسمان دنيا پائين مىآيد و مىگويد : آيا استغفار كننده‌اى هست ؟ تا آنكه مىگويد : و در قرآن مىخوانند كه خداوند در روز قيامت مىآيد ، همچنان كه مىگويد :
وَ جاءَ رَبُّكَ وَ الْمَلَكُ صَفًّا صَفًّا
. و به آفريدگانش بهر گونه كه بخواهد نزديك مىشود ، همچنان كه مىگويد :
وَ نَحْنُ أَقْرَبُ إِلَيْهِ مِنْ حَبْلِ الْوَرِيدِ
. و در رسالهء پنجم كه متعلّق به محمّد بن عبد اللّطيف است ، وارد است كه : و ما معتقديم كه خداوند تعالى بر روى عرش خودش قرار گرفته و تمكّن