اجلُ قَلْبَهُ وَ اجْعَلُ رَبيعَهُ الايمانَ . فَقالَ اللهُ : قَدْ فَعَلْتُ بِهِ ذَلِكَ . ثُمَّ إنَّهُ رَفَعَ الَىَّ أنَّهُ سَيَخُصُّهُ مِنَ البَلاءِ بِشَىءٍ لَمْ يَخُصَّ بِهِ احَدٌ مِنْ أصحابِى ، فَقُلْتُ : يَا رَبِّ أخِى وَ صاحِبى ! فَقَالَ : إنَّ هَذَا شَىءٌ قَدْ سَبَقَ أنَّهُ مُبْتَلَىً وَ مُبْتَلَىً بِهِ
ابتلائات و امتحانات عجيب أمير المؤمنين " عليه السّلام "
ابن شهرآشوب « 1 » در داستان هجرت رسول خدا از مكّه به مدينه گويد ؛ و نيز مظفّر در « دلائل الصدق « 2 » ذكر كرده است و ما آن داستان را به عين الفاظى كه ابن شهرآشوب روايت كرده است ذكر مىكنيم ، او چنين روايت نموده است كه : حضرت رسول خدا به أميرالمؤمنين گفتند : إنَّ اللهَ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَى أوصَى إلَىَّ أن أهجُرَ دارَ قَومى و أنّ أنطَلِقَ الَى غارِ ثَوْرٍ فَارقَدْ عَلى فِراشى و اشْتَملِ بِبُرْدِىَ الحَضْرَمىِّ وَ اعلَم أنَّ اللهَ يَمْتَحِنُ أولياءهُ عَلَى قَدْرِ إيمانِهِمْ وَ مَنَازِلِهِمْ مِن دِينِهِ فَأَشَّدُّ النّاسِ بَلاءٍ الانبيَاءُ ثُمَّ الامْثَلُ فَالامْثَلُ . وَ قَدِ امْتَحَنَكَ يَا ابْنَ امَّ وَ امْتَحَنَنى بِمِثْلِ مَا امْتَحَنَ بِهِ خَلِيلَهُ إبراهِيمَ وَ الذَّبِيحَ إسْمَاعِيلَ ، فَصَبْراً صَبراً فَإنَّ رَحْمَتَ اللَهِ قَريبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ . ثُمَّ ضَمَّهُ إلَى صَدْرِهِ وَ أوصاهُ بِقَضاءِ دُيُونِهِ وَ إنجازِ عِداتِهِ وَ رَدَّ الوَدائِعِ إلَى اهْلِهَا ثُمَّ خَرَجَ - الحديث .
« خداوند تبارك و تعالى به من امر فرموده است كه از منزل اصلى و وطن خود هجرت كنم و به غار ثور بروم ، اى على بر جاى من بخواب و بُرد حَضْرَمى مرا به روى خود بكش ، و بدان كه خداوند اولياى خود را به اندازهء ايمان و منزلتشان در دين امتحان مىكند ، و لذا بلا و مصائب انبياء و پيغمبران از همهء افراد بشر بيشتر است ، و از انبياء گذشته هر كس به درجهء انبياء نزديكتر و به مقام آنها قريبتر باشد مصائب و ابتلائاتش شديدتر است ، و همچنين افراد مردم به هر درجه و مقام دينى و ايمانى كه باشند طبق آن درجه و مقام بلا و امتحان الهى به آنها خواهد رسيد . اى على ، اى فرزند مادر من ، خدا تو را مىخواهد امتحان كند و مرا نيز مىخواهد امتحان كند به امتحان سختى مانند امتحان حضرت ابراهيم خليل و اسماعيل ذبيح كه مأمور به كشتن فرزندش شد ( تو به منزلهء فرزند من هستى و بايد در فراش من خود را طعمهء شمشير چهل تن از شمشير زنان عرب قرار داده و در شب تاريك بدن خود را قطعه قطعه ببنى ) . پس بر تو باد به صبر و استقامت ، بر تو باد به شكيبائى و تحمّل ، كه رحمت خدا به
هامش
( 1 ) . « مناقب » ج 1 ، ص 127
( 2 ) . « دلائل الصدق » ج 2 ، ص 80 .