و علّت تشبيه او به ابراهيم در حلم ابراهيم خليل الرّحمن آن است كه خداوند ابراهيم را در قرآن به اين صفت مىستايد بَقَوْلِهِ :
إِنَّ إِبْراهِيمَ لَحَلِيمٌ أَوَّاهٌ مُنِيبٌ .
« 1 » بنابراين علىّ بن أبىطالب متخلّق به صفات انبياء و متّصف به اخلاق اصفياء بوده است . « 2 »
و قندوزى حنفى گفته است كه : در كتاب « مناقب » از حسن بن علىّ بن محمّد بنجعفر الصّادق بن محمّد الباقر از پدرانش از أميرالمؤمنين علىّ بن أبىطالب " عليهم السّلام " روايت است كه : قالَ : إنَّ رَسُولَ اللّهِ صلّى الله عليه و آله و سلّم نَظَرَ الَىَّ وَ انَا مُقْبِلٌ وَ اصْحابُهُ حَوْلَهُ وَ قَالَ لِى : اما انَّ فِيكَ شِبْهاً مِن عيسَى بنِ مَرْيَمَ ، وَ لَوْ لا مَخافَة ان يَقُولَ فيكَ طَوائِفُ مِن امَّتى ما قالَتِ النَّصارى فى عيسَى بنِ مَرْيَمَ لَقُلْتُ فيكَ مَقالًا لا تَمُرُّ بِمَلاءٍ مِنَ النّاسِ إلّا أَخَذُوا التُّرابُ مِن تَحْتِ قَدَمَيْكَ يَبْغُونَ فيهِ البَرَكَة وَ يَسْتَشْفُونَ بِهِ . فقالَ المُنافِقُونَ : لَمْ يَرْضَ مُحَمَّدٌ الّا ان يَجْعَلَ ابنَ عَمِّهِ مَثَلًا لِعيسَى بنِ مَرْيَمَ ، فَانزَلَ اللّهُ تَعالىَ :
« وَ لَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا إِذا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّونَ * وَ قالُوا أَ آلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ ما ضَرَبُوهُ لَكَ إِلَّا جَدَلًا بَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُونَ
*
إِنْ هُوَ
( أى على )
إِلَّا عَبْدٌ أَنْعَمْنا عَلَيْهِ وَ جَعَلْناهُ مَثَلًا لِبَنِي إِسْرائِيلَ .
» « 3 »
أميرالمؤمنين " عليه السّلام " فرمودند كه : وقتى من به طرف حضرت رسول اللّه " صلّى اللّه عليه و آله و سلّم " مىرفتم و آن حضرت در ميان اصحاب خود بودند ، همين كه نظر آن حضرت بر من افتاد گفتند : آگاه باش اى على كه در تو شباهتى به عيسى بن مريم است ، و اگر من مىترسيدم از آنكه طايفهاى از امّت من دربارهء تو بگويند آنچه را كه نصارى دربارهء عيسى بن مريم گفتهاند هر آينه دربارهء تو كلامى مىگفتم كه پس از آن كلام ديگر بر جماعتى از مردم عبور نمىنمودى مگر آنكه خاك زير قدمهايت را برداشته و براى شفا و بركت مىبردند . منافقون گفتند : محمّد راضى نشد و اكتفا نكرد تا آنكه پسر عموى خود را مثال عيسى بن مريم قرار داد . در اين حال خدا اين آيه
پاورقی
( 1 ) . سورهء هود : 11 - آيه 75 .
( 2 ) . « كفاية الطالب » ص 121 و ص 122 .
( 3 ) . « ينابيع المودّة » طبع اسلامبول ص 131 و در « بحار الانوار » ج 9 ص 436 از « فضائل » ابن شاذان و كتاب الفضائل با مختصر اختلاف لفظى از ابن عبّاس از رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم در روز خيبر نقل كرده است . و آيات در سورهء زخرف : ( 43 ) - آيه 57 تا 59 مىباشد .