و فخر رازى در تفسير آيه مباهله بعد از آنكه مىگويد كه از آن استفاده مىشود كه على نفس رسول خدا بوده است و لازمهاش آن است كه چون رسول خدا از جميع انبياء افضل و اشرف بوده است على نيز بايد از رسول خدا گذشته از بقيّهء انبياء افضل و اشرف باشد ، مىگويد : و اين استدلال به آيه را تاييد مىكند حديثى كه موافق و مخالف بر آن اتّفاق دارند كه رسول خدا فرمود : من اراد ان يرى آدم فى علمه ، و نوحا فى طاعته ، و ابراهيم فى خلته ، و موسى فى هيبته ، و عيسى فى صفوته فلينظر الى على بن أبيطالب .
« هر كس بخواهد آدم را ، در علمش و نوح را در طاعتش ، و ابراهيم را در خُلَّتش ، و موسى را در هيبتش ، و عيسى را در برگزيدگى و خلوصش ببيند بايد على بن أبىطالب را ببيند . »
و سپس گويد : اين حديث دلالت دارد كه تمام كمالاتى كه در آن پيمبران جدا جدا و متفرّق بوده در على بن أبىطالب جمع شده است ، و اين دلالت دارد بر آنكه على از تمام پيمبران افضل است . و امّا شيعيان از قديم الايّام تا اين زمان به آيه مباهله استدلال مىكنند كه على از همهء اصحاب رسول خدا افضل است ، چون آيه دلالت دارد كه على - رضى اللّه عنه - مثل نفس محمّد " صلّى اللّه عليه و آله و سلّم " است مگر در آنچه كه دليل ، تخصيص زده است ، و نفس محمّد از جميع اصحاب افضل بوده است پس واجب است كه على از همه اصحاب افضل باشد . « 1 »
و شيخ سليمان قندوزى حنفى از أبو الحمراء روايت كرده از رسول خدا كه : مَنْ ارَادَ أنْ يَنْظُرَ إلى آدَمَ فى عِلْمِهِ ، وَ إلى نُوحٍ فى عَزْمِهِ ، وَ إلى إبراهيمَ فى حِلْمِهِ ، وَ إلى موسى فى بَطْشِهِ ، و إلى عيسى فى زُهدِهِ فَلْيَنظُر إلى عَلِىِّ بن أبى طالبٍ . أخرجه أبو الخير الحاكمى . « 2 »
رسول خدا فرمود : « هر كس بخواهد آدم را عملش ، و نوح را در اراده و عزمش ، و ابراهيم را در حلم و بردباريش ، و موسى را در زد و خورد و گرفتن و دادن و قوّتش ، و عيسى را در زهدش ببيند ، بايد علىّ بن أبىطالب را ببيند . »
و نيز از ابن عبّاس روايت كرده است كه رسول الله فرمودند : مَنْ أرَادَ أنْ يَنْظُرَ
هامش
( 1 ) . تفسير فخر رازى آيه مباهله ج 7 ص 86 .
( 2 ) . ينابيع الموده ص 214 .