جمال او تماشا كند بايد تماشاى علىّ بن أبىطالب را بنمايد . » و اين روايت را ملّا على متّقى در « كنز العمّال » آورد است .
و نيز ابن المغازلى با سند خود از انس بن مال روايت نموده است كه رسول خدا فرمود : مَن أرَادَ أن يَنْظُرَ إلى عِلْمِ آدَمَ ، وَ فِقْهِ نُوحٍ فَلْيَنظُر إلى عَلِىٍ بن أبى طالبٍ . « 1 »
« هر كس بخواهد به علم و دانش آدم و فقه نوح بنگرد علىّ بن أبى طالب را بنگرد . »
شباهت أميرالمؤمنين " عليه السّلام " با پيامبران در ويژگىهاى آنها
و گنجى شافعى با اسناد متّصل خود از ابن عبّاس روايت كند قال : بَينَما رَسُولُ اللهِ صلّى الله عليه و إله و سلّم جَالِسٌ فى جَماعَة مِن اصحابِهِ اقْبَلَ عَلىٌ فَلما بَصُرَ بِهِ رَسوُلُ الله صلّى الله عليه و آله و سلّم قال : مَنْ ارادَ مِنْكُم أن يَنظُرَ إلى آدم فى عِلْمِهِ ، و إلى نوحٍ فى حِكْمَتِهِ ، وَ إلى إبراهيم فى حِلْمِهِ فلينظر إلى على بن أبىطالب .
ابن عبّاس گويد : « هنگامى رسول خدا " صلّى اللّه عليه و آله و سلّم " در ميان جمعى از اصحاب خود نشسته بودند كه أمير المؤمنين علىّ بن أبىطالب " عليه السّلام " وارد شد . چون نظر رسول خدا به او افتاد فرمود : هر كس از شما بخواهد نظر كند به آدم ابوالبشر در علمش و به نوح در حكمت و اطّلاعش به حقائق اشياء ، و به ابراهيم در بردبارى و حلمش بايد نظر كند به علىّ بن أبىطالب . » و سپس گويد : علّت آنكه رسول خدا على را تشبيه به آدم نمود در علمش براى آن است كه خداوند خواصّ و صفات هر چيز را به آدم آموخت كما قال عَزّوَجَلَّ :
وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها .
« 2 » پس هيچ چيز و هيچ حادثه و هيچ واقعهاى نيست مگر آنكه علم آن نزد على است و او مىتواند درك معانى و حقايق آنها نموده و استنباط فهم آنها را بنمايد .
و علّت تشبيه به نوح در حكمت نوح يا در حُكم نوح چنانچه در روايتى ديگر آمده و شايد صحيحتر باشد آن است كه علىّ " عليه السّلام " بر كفّار و منكران بسيار شديد بود و به مؤمنان بسيار مهربان و رئوف كَما وَصَفَهُ اللّهُ تَعالى فِى القُرآنِ بِقَوْلِهِ :
وَ الَّذِينَ مَعَهُ أَشِدَّاءُ عَلَى الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ .
« 3 » و خداوند از شدّت نوح در قرآن كريم خبر داده است كه مىگويد :
رَبِّ لا تَذَرْ عَلَى الْأَرْضِ مِنَ الْكافِرِينَ دَيَّاراً .
« 4 »
هامش
( 1 ) . « مناقب » ابن المغازلى ص 212 .
( 2 ) . سورهء بقره : ( 2 ) - قسمتىاز آيه 31 .
( 3 ) . سورهء الفتح : ( 48 ) ، قسمتىاز آيه 29 .
( 4 ) . سورهء نوح ، ( 71 ) : آيه 26 .