باقر " عليه السّلام " روايت است كه قال : اعطى الله محّمدا " صلّى اللّه عليه و آله و سلم " مثل ما اعطى آدم فمن دونه من الاوصياء كلهم ، يا جابر هل تعرفون ( يعرفون - خ ل ) ذلك « 1 » ؟
حضرت باقر فرمودند : « خداوند به حضرت محمّد " صلّى اللّه عليه و آله و سلّم " عنايت فرموده است تمام چيزهائى را كه به آدم ابو البشر و تمام اوصياى او تا خاتم النّبييّن عنايت كرده است ، اى جابر آيا اين مطلب را شما ادراك مىكنيد ؟ ( يا آنكه مردم اين حقيقت را درك مىكنند ؟ . ) »
و از كتاب « اختصاص » شيخ مفيد از عبد الله بنبُكير هجرى از حضرت باقر " عليه السّلام " روايت است كه فرمود : على بن أبىطالب تحفه و هبهء خداست به رسول بزرگوارش محمّد " صلّى اللّهعليه و آله و سلّم " ورث علم الاوصياء و علم ما كان قبله ، اما ان محمدا ورث علم من كان قبله من الانبياء و المرسلين . « 2 »
« حضرت أميرالمؤمنين تمام علوم اوصياء و علوم پيغمبران سابق را ارث برد چون وارث پيغمبر بود ، و پيغمبر وارث جميع انبياء و مرسلين بودند . »
امام وارث جنبههاى روحى و علمى پيامبران است
بارى آنچه از مجموع اين احاديث استفاده مىگردد آنكه جميع كمالات روحى و علمى كه در انبياء گذشته بوده به حضرت محمد " صلّى اللّه عليه و آله و سلّم " و از آن حضرت به اميرالمؤمنين " عليه السّلام " و از او به ائمهء اهل " بيت عليهم السلام " ارث رسيده است ، نه تنها در وحى و علوم الهى كه راجع به شرايع آنها بوده است بلكه تمام حالات و صفات روحى و كيفيّت اتّصال آنها به مبدأ اعلى از نقطه نظر اسم خاصى كه به آن اختصاص داشتهاند ، و بلكه تمام معجزات و كراماتى كه به اذن خدا از آنها سر مىزد همه و همه در وجود مبارك پيغمبر اسلام منطوى و موجود است . چون معجزات انبياء در اثر قدرت روحى و صفاى قلب آنهاست كه امر خدا در آنها تجلّى نموده و از دريچهء نفوس طاهرهء آنها اين معجزات به اذن خدا پيدا مىشود ، و چون نفوس آنها متفاوت بوده لذا اين تجلّيّات نيز مختلف و از هر پيغمبرى يك نوع معجزه خاصّى به وجود آمده است .
و نيز علوم الهّيهء آنها همگى بر يك روش و يك صراط نبوده بلكه از نقطه نظر درك مقام عظمت و توحيد خدا هر يك از جنبه خاصّ و اسم مخصوص به بارگاه الهى بار يافته و از مخلصين شدهاند . و القاب روح الله ، يا كليم الله ، يا خليل الله ، يا نَجِىّ
هامش
( 1 ) . بحار الانوار ج 6 ص 229 .
( 2 ) . بحار الانوار ج 6 ص 229 .