الله ، يا صفىّ اللّه و أمثال آنها القاب تشريفاتى و اعتبارى نيست بلكه حكايت از يك نوع خاصّ از ملكه و كيفيّت مخصوص از نفوس آنها مىنمايد كه جذبات الهى در هر يك از آنها به يك منوال نبوده بلكه هر يك از طريقى خاصّ و روشى مخصوص با صفاى باطن خود سير در اسمى از اسماى الهيّه نموده و حقيقت آن اسم در آنها ظهور پيدا كرده است ، و به واسطه آن اسم معجزات و خارق العادات را انجام مىدادند ، و علومى ربّانى از دريچه همان اسم از عالم علم كلّى الهى توسط جبرائيل امين بر قلب آنها سرازير مىگرديده است .
امّا وجود مقدّس خاتم الانبياء و المرسلين كه جامع جميع ظهورات اسماء الهيّه هستند داراى نفسى وسيع و قلبى فسيح و داراى اسم اعظم و مقام فناء در اسم احد و ذات مقدّس بارى تعالى مىباشند . لقب خاتم النّبييّن بر آن حضرت اعتبار و تشريف نيست بلكه سعهء روح و استعداد سير در همهء اسماء و صفات و تجلّى اسم اعظم و تلّقى آخرين مراتب توحيد و فناى در ذات احديّت و اندكاك و انطواى جميع عوالم در نفس مبارك آن حضرت بلكه انطواء و اندكاك جميع علوم و مواهب انبياى گذشته با كمالات روحى و علمى در آن حضرت حكايت از عنوان خاتم النّبييّن مىكند . همهء انبياء مقدّمة الجيش آن حضرت بوده و هر يك از زاويهاى و دريچهاى خاصّ و راهى مخصوص به خدا راه يافته و صاحب كمال مخصوص شدهاند ، ليكن نفس بزرگ پيغمبر اسلام از همهء زوايا و همهء دريچهها و از همهء راهها به آن مقام منيع بار يافته و همهء اسماى الهيّه در او تجلّى نموده است . بنابراين آن حضرت وارث همه پيغمبرانند و همه زير نگين آن حضرت واقع و به شرف خدمت و تمسّك و استشفاع متمسّكاند .
« آنچه خوبان همه دارند تو به هزاران مرتبه بالاتر و والاتر از آنها دارى . »
بنابراين وجود مبارك آن سرور كاينات داراى علوم همه انبياء و اوصياء و داراى همهء معجزات آنان و بيش از آنها هستند و لواى حمد در روز بازپسين فقط به دست آن حضرت داده خواهد شد ، يعنى پيشواى حمد كنندگان خدا به همان طريقى كه سزاوار مقام حمد اوست .
تمام اين مراتب و درجات و كمالات و فضايل و مزايا و علوم و معجزات و اسماء الهيّهء كلّيّه و اسم اعظم از آن حضرت به خليفه و وصىّ آن حضرت و آئينهء
امام شناسى (فارسى) — صفحة 25
مساهمون: السيد محمد حسين الطهراني
ص٢٥