و اگر از مدّت عمر دنيا باقى نمانده باشد مگر يك روز خداوند آن روز را به قدرى طولانى خواهد كرد تا به قدرى كه قائم ما ظهور كند و جهان را پس از ظلم و جور به عدل و داد مبدّل سازد . زمين از شما حجّتهاى الهيّه خالى نخواهد ماند ، خداوند عِلم من و درايت مرا به شما عنايت كرده است . من از خدا خواستهام كه عِلم و فَهم را در اولاد من و اولاد اولاد من قرار دهد ، و در كِشت من و كِشتهء حاصلهء از كشت من بنهد » .
بارى اين حديث شريف حاوى نكاتى است كه بايد اجمالًا در هر يك از آنها دقّت نمود .
تواتر حديث ثقلين
نكتهء اوّل بيان ثقلين يعنى كتاب خدا و اهل بيت رسول خداست كه عدم ضلالت و گمراهى را رسول خدا مرهون به عمل و تمسّك به هر دو از آنها دانسته است . اين حديث از روايات متواتره است كه متجاوز از سى نفر از اصحاب پيغمبر اكرم « صلّى الله عليه و آله و سلّم » آن را روايت نمودهاند و گذشته از علماى بزرگ شيعه و مصنّفات معتبرهء آنها بيش از دويست نفر از علماى بزرگ اهل سنّت آنرا با الفاظ مختلف روايت نموده « 1 » و در متجاوز از پانصد كتاب از كتب معتبرهء آنان آمده است . « 2 »
آية الله علّامه مير حامد حسين لكهنوى هندى نيشابورى رضوان الله عليه جلد دوازدهم از « عبقات الانوار » را به بحث در پيرامون اين حديث اختصاص داده و آن را به دو جزء تقسيم كرده و جزء اوّل را اختصاص به بحث از سند حديث و جزء دوّم را اختصاص به بحث در دلالت آن داده است . « 3 » و ميرزا نجم الدّين شريف عسگرى كتابى مستقلّ به نام « محمّد و علىٌّ و حديث الثقلين و حديث السفينة » از مصادر عامّه دربارهء اين حديث و حديث سفينه تأليف نموده است و ما در آينده مفصّلًا راجع به اين حديث بحث خواهيم نمود ان شاء الله تعالى .
نكتهء دوّم آن است كه رسول خدا مىفرمايد : شما به اهل بيت من چيزى ياد
هامش
( 1 ) . اين عبارات را در مقدّمهء طبع « عبقات » در جزء اوّل از جلد دوازدهم در قسمت اوّل مقابل صفحهء اوّل آورده است .
( 2 ) . فهرست مآخذ سند حديث ثقلين از ص 1165 تا 1188 از ضميمهء طبع جلد آخر از جلد دوازدهم « عبقات الانوار » .
( 3 ) . مجموع اين دو جزء را كه جلد دوازدهم را تشكيل مىدهد مؤسّسهء نشر نفائس مخطوطات اصفهان در شش مجلّد به طبع رسانيده است .