در « تفسير برهان » ذيل عبارت حديث را همانطور كه ما از حسكانى نقل كرديم آوردهء است « 1 » و ليكن در « غاية المرام » به جاى لفظ اميرُالقُراءِ لفظ اميرُالغَزا را آورده است و راوى حديث را در « غاية المرام » ابوبَردهء اسلمى و در « تفسير برهان » ابو بريده ذكر كرده است « 2 » و در « مستدرك » حاكم با اسناد خود عين اين روايت را به عين عباراتى كه در « تفسير برهان » از حاكم حسكانى نقل كرده است ذكر نموده است « 3 » و اين روايت را نيز در « ينابيع المودّة » باب 26 ص 99 از حاكم حسكانى نقل مىكند و راوى را بريدهء اسلمى آوردّه و به جاى لفظ فَالزَقَها لفظ فَالصَقَ يَدَهُ آورده و عبارات آخرش چنين است :
فقال : انت
لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ
. ثم قال له : انت مناد الانام و غاية الهدى و امير الغر المحجلين ، اشهد على ذلك انك كذلك .
و سپس گويد : عين اين روايت را ابن صبّاغ مالكى در « فصول المهمّة » از ابن عبّاس تخريج كرده است .
و سيوطى گويد : ابن مردويه از ابو برزه اسلمى تخريج حديث كرده است كه او گفت :
سمعت رسول الله صلى الله عليه و آله و سلم يقول : «
إِنَّما أَنْتَ مُنْذِرٌ *
» و وضع يده على صدر نفسه ، ثم وضعها على صدر على و يقول : «
لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ » .
« 4 »
و نظير اين متن از روايت را حاكم حسكانى با اسناد خود از ابو بَرزه با دو سند ذكر كرده است « 5 » و سيّد بحرانى از ابراهيم حموينى در « فرائد السمطين » با اسناد خود از ابوهريرهء اسلمى « 6 » ، و از ثعلبى در تفسير خود با اسناد خود از سعيد بن جبير از ابن عبّاس نقل كرده است « 7 » . و ابن شهرآشوب گويد : حاكم حسكانى در « شواهد التنزيل » و مرزبانى در كتاب خود كه دربارهء آيات قرآنيّهء نازله در شأن اميرالمؤمنين تصنيف نموده است گفتهاند كه ابو برزه روايت فوق را روايت نموده است « 8 »
طبقه هفتم - رواياتى است كه دلالت دارد در معراج به رسول خدا گفته شد
هامش
( 1 ) . تفسير برهان ج 1 ص 519 .
( 2 ) . غاية المرام ص 237 حديث بيستم .
( 3 ) . تفسير الميزان ج 11 ص 360 .
( 4 ) . الدر المنثور ج 4 ص 45 .
( 5 ) . شواهد التنزيل ج 1 ص 297 و ص 298 .
( 6 ) . غاية المرام ص 235 حديث دوّم و سوّم ، و بحار الانوار ج 9 ص 75 از مناقب ابن شهرآشوب .
( 7 ) . همان مصدر .
( 8 ) . مناقب ابن شهرآشوب ص 567 ، و تفسير برهان ج 1 ص 519 .