عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ
. قال رجل من قريش : هو على و لكنه لا نسميه « 1 » « ابو صالح گويد : مراد از آيه مبارهء
وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ ،
مردى از قريش گفت كه : على بن أبىطالب است ، لكن ما نام او را نمىبريم . »
و از همين ابو صالح ، حسكانى روايت كند كه فى قوله تعالى :
وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ
. قال : على بن أبىطالب ، كان عالما بالتفسير و التاويل و الناسخ و المنسوخ و الحلال و الحرام « 2 » « ابو صالح گفت : مراد از عالم به كتاب در آيه مباركه على بن أبىطالب است كه عالم به تفسير و تأويل و ناسخ و منسوخ و حلال و حرام بوده است . » و نظير اين را قندوزى حنفى از ابن عبّاس روايت كرده است . « 3 »
و ابن شهرآشوب از طريق خاصّه و عامّه روايت كرده است از محّمد بن مسلم و ابو حمزه ثمالى و جابر بن يزيد از حضرت باقر " عليه السّلام " ، و از على بن فضاّل و فضيل بن يسار و ابو بصير از حضرت صادق " عليه السّلام " ، و از احمد بن محمّد حلبى و محّمد بن فضيل از حضرت رضا " عليه السّلام " ، و نيز از موسى بن جعفر ، و از زيد بن على ، و از محّمد بنحنفيّه ، و از سلمان فارسى ، و از ابو سعيد خدرى ، و از اسماعيل سدّى انهم قالوا فى قوله تعالى :
قُلْ كَفى بِاللَّهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِنْدَهُ عِلْمُ الْكِتابِ
، هو على بن أبى طالب « 4 » كه همه اين امامان و اصحاب و تابعين گفتهاند : مراد از عالم به كتاب در اين آيه مباركه على بن أبى طالب است .
و نيز ابن شهرآشوب از ثعلبى در تفسير خود با سند خود از عبد الله بن عطا از حضرت باقر " عليه السّلام " روايت كرده است كه چون گفته شد : بعضى گمان كردهاند كه مراد از عالم به كتاب عبد الله بن سلام است آن حضرت گفتند : على بن أبىطالب است . و نيز چون نزد سعيد بن جبير گفته شد كه من عنده علم الكتاب ، عبد الله بن سلام است گفت : نه ، اين سوره در مكّه نازل شده است . و نيز از ابن عباس روايت شده كه گفت : نه ، قسم به خدا مراد على بن أبىطالب است كه عالم به تفسير و تأويل و ناسخ و منسوخ بوده است . و نيز از ابن حنفيّه روايت است كه نزد على علم كتاب
هامش
( 1 ) . شواهد التنزيل ص 310 .
( 2 ) . همان مصدر .
( 3 ) . ينابيع المودّه باب 30 ص 104 .
( 4 ) . غاية المرام ص 357 حديث سوم ، و در ينابيع الموده باب 30 ص 103 از مناقب ابن شهرآشوب نقل كرده است ، و تفسير برهان .