« آيا چنين مىپندارى كه اكثريّت مردم مىشنوند يا تعقّل مىنمايند ؟ »
و نيز مىفرمايد كه بسيارى از مردم از آيات ما غافلند .
وَ إِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ عَنْ آياتِنا لَغافِلُونَ
« 1 »
و در بيست و چهار موضع از قرآن مجيد مىفرمايد كه اكثريّت مردم نمىدانند . در نه موضع بدين لفظ مىفرمايد :
وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
« 2 »
« و ليكن اكثر مردم نمىدانند . »
و در نه موضع ديگر بدين لفظ مىفرمايد :
وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ
« 3 »
« و ليكن اكثر آنها نمىدانند . »
و در پنج موضع ديگر بدين لفظ مىفرمايد :
بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ
« 4 »
« بلكه اكثر آنها نمىدانند . »
و در يك موضع ديگر بدين لفظ مىفرمايد :
بَلْ أَكْثَرُهُمْ لا يَعْلَمُونَ الْحَقَّ فَهُمْ مُعْرِضُونَ
« 5 »
« بلكه اكثر آنها حقّ را نمىدانند و از حقّ روى مىگردانند . »
وجود امام به حق براى هدايت اكثريّت گمراه ضرورى است
بارى اين صورت و نمايش سطح افكار و خواستهها و مراتب فهم و ادراك اكثريّت مردم بود كه قرآن مجيد نشان داد . آيا اين مردم مىتوانند امام براى خود معين كنند ؟ امّامى كه از هر گونه خطا مصون ، و اطاعت او عين اطاعت خدا باشد ؛ امّامى كه پيوسته آنان را به راه حقّ رهبرى كند و آنان را به كمال استعداد و قابليّت خود برساند ، امّامى كه روح آنها را تهذيب فرموده و دل آنان را به نور خدا روشن كند ، امّامى كه آنها را از اضطراب و تشويش و نگرانيهاى خاطرات نفسانيّه عبور داده به مقام اطمينان برساند ، امّامى كه آنها را از شرك بيرون نموده به توحيد درآورد . امام كسى است كه با حقّ توأم بوده و بر خلاف خواستههاى اكثريّت با تعليم و تربيت صحيح آنان را از شهوترانى و عيشرانى و بدمستى و خودخواهى و خودبينى با
هامش
( 1 ) سوره يونس : 10 - آيه 92
( 2 ) سوره اعراف : 7 - آيه 187 و سوره يوسف : 12 - آيه 21 و سوره نحل : 16 - آيه 38 و سوره روم : 30 - آيه 6 و 30 و سوره سبا : 34 - آيه 28 و 36 و سوره غافر : 40 - آيه 57 و سوره جاثيه 45 - آيه 26 .
( 3 ) سوره انعام : 6 - آيه 37 و سوره اعراف : 7 - آيه 131 و سوره انفال : 8 - آيه 34 و سوره يونس : 10 - آيه 55 و سوره قصص : 28 - آيه 13 و 57 و سوره زمر : 39 - آيه 49 و سوره دخان : 44 - آيه 39 و سوره طور : 51 - آيه 47 .
( 4 ) سوره نحل : 16 - آيه 75 و 101 و سوره نمل : 27 - آيه 61 و سوره لقمان : 31 - آيه 25 و سوره زمر : 39 - آيه 29 .
( 5 ) سوره انبياء : 21 - آيه 24 .